Znamy laureatkę Nagrody im. Ireny Sendlerowej

2016/11/01

scale-750x750Niedawno wręczono, dziesiątą już, Nagrodę im. Ireny Sendlerowej „Za naprawianie świata”. Laureatką została Zofia Cofałka, nauczycielka z Gimnazjum nr 2 im. Jana Pawła II w Chorzowie, od lat zaangażowana w edukację globalną i działania na rzecz praw człowieka na świecie.

Członkowie kapituły podkreślili, że tym większa jest rola mądrych i wrażliwych pedagogów, którzy są gotowi zmierzyć się z tymi nowymi wyzwaniami. Lauretka nagrody, Zofia Cofałka, wyzwań się nie boi. Nauczycielka pracująca w Gimnazjum nr 2 w Chorzowie oraz  Niepublicznym Liceum dla Dorosłych w Katowicach od 17 lat działa na rzecz praw człowieka, podejmując trudne tematy w inspirujący i angażujący młodzież sposób. Wśrod problemów, które podejmuje z uczniami i uczennicami, są i sprawy mniejszości romskiej, i zagadnienie sprawiedliwego handlu, i sytuacja uchodźców, i historia Holokaustu. Współpracuje z Amnesty International, Polską Akcją Humanitarną i wieloma innymi organizacjami i instytucjami, jest nie tylko nauczycielką, ale też wolontariuszką na wielu polach, bo jak mówi, „nie można uczyć i żyć według innych reguł niż te, o których się uczy. Tylko wiarygodny nauczyciel będzie prawdziwy, a tylko prawdziwy nauczyciel będzie wzorem do naśladowania”.

Kapituła wyróżniła również 10 nauczycieli: Beatę Bierówkę, Przemysława Fabjańskiego, Hannę Jastrzębską-Gzellę, Monikę Niedźwiecką, Łukasza Połomskiego, Joannę Roszak, Mariusza Sokołowskiego, Annę Sosnę, Bożennę Sucharską i Małgorzatę Wójcik-Dudek.

Europejski Dzień Ofiar Przestępstw z Nienawiści

2021/07/22

22 lipca obchodzimy Europejski Dzień Ofiar Przestępstw z Nienawiści. Jego inicjatorami są uczestnicy Kampanii Rady Europy „No Hate Speech Movement”. Dzień ten został wybrany, by upamiętnić ofiary ataku Andersa Breivika, który w 2011 roku w Oslo i na wyspie Utøya pozbawił życia 77 młodych osób.

Rocznica wielkiej akcji likwidacyjnej warszawskiego getta

2021/07/22

22 lipca 1942 r. Niemcy ogłosili o rozpoczęciu przesiedlenia „na Wschód” Żydów zamkniętych w warszawskim getcie. W rzeczywistości transporty kierowano do obozu zagłady w Treblince, gdzie ofiary zabijano w komorach gazowych. W ciągu dwóch miesięcy, od 22 lipca do 21 września 1942 r. Niemcy deportowali do ośrodka natychmiastowej zagłady w Treblince nie mniej niż 254 tysiące warszawskich Żydów – jedną czwartą przedwojennych mieszkańców stolicy.

Senat zgodził się na wybór prof. Marcina Wiącka na urząd Rzecznika Praw Obywatelskich

2021/07/21

Prof. Marcin Wiącek został Rzecznikiem Praw Obywatelskich VIII kadencji. 8 lipca 2021 roku powołał go Sejm. Za jego kandydaturą głosowało 380 posłów, przy 3 przeciw i 43 wstrzymujących się. 21 lipca br. na ten wybór zgodził się Senat. Głosowało za tym 93 senatorów, przy braku głosów przeciwnych i 5 wstrzymujących się.

Aby objął urząd, Marcin Wiącek musi jeszcze złożyć ślubowanie przed Sejmem. Ma to nastąpić jeszcze podczas obecnego posiedzenia Izby.

Został on zgłoszony przez grupy posłów: Klubu Parlamentarnego Koalicja Polska – PSL, UED, Konserwatyści, Koalicyjnego Klubu Parlamentarnego Lewicy, Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość, Koła Parlamentarnego Polska 2050, Koła Poselskiego Polskie Sprawy.

Rzecznika Praw Obywatelskich powołuje Sejm za zgodą Senatu na wniosek marszałka Sejmu albo grupy 35 posłów. Jeżeli Senat odmówi wyrażenia zgody na powołanie Rzecznika, Sejm powołuje na stanowisko rzecznika inną osobę.

Wyboru Rzecznika paralament dokonał przy szóstej próbie jego wyłonienia – po tym, jak 9 września 2020 r. upłynęła 5-letnia kadencja Adama Bodnara. Zgodnie z ustawą o RPO Rzecznik nadal pełni swój urząd do czasu powołania następcy. 15 kwietnia 2021 r. Trybunał Konstytucyjny uznał jednak, że ten przepis ustaw jest niekonstytucyjny i straci moc 15 lipca 2021 r. Wtedy urząd opuścił Adam Bodnar. Kierowanie Biurem RPO objął jego zastępca Stanisław Trociuk.

Dwukrotnie kandydatką na RPO była mec. Zuzanna Rudzińska-Bluszcz, której nie poparł jednak Sejm. Potem Sejm wybrał na to stanowisko posła PiS Piotra Wawrzyka, ale Senat nie zgodził się na jego wybór. Tak samo było później z posłem PiS Bartłomiejem Wróblewskim i niezależną senator Lidią Staroń.

Scena Letnia: BERJOZKELE – kołysanki i pieśni wieczorne jidysz

2021/07/21

05.08.2021 roku o godz. 20.00 w przestrzeni Muzeum Warszawskiej Pragi (dziedziniec) odbędzie koncert BERJOZKELE – kołysanki i pieśni wieczorne jidysz.

BERJOZKELE to projekt muzyczny Oli Bilińskiej reinterpretujący w nowoczesny sposób tradycyjne i przedwojenne piosenki w jidysz, nastrojem i tematyką związane z nocą, ciszą i snem.

Bardzo ważną płaszczyzną tych kompozycji są teksty. Są świadectwem talentu przedwojennych twórców i bogactwa kultury jidysz.

Album Berjozkele – kołysanki i pieśni wieczorne jidysz ukazał się 14 grudnia 2014 roku nakładem Żydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie. Został wybrany ,,folkową płytą roku,, a w 2015 otrzymał tytuł Folkowy Fonogram Roku.

Koncert w przestrzeni Muzeum Warszawskiej Pragi, program w/w albumu, wzbogacony o utwór w języku polskim, zagrają:

Ola Bilińska – śpiew, gitara, syntezator, dzwonki orkiestrowe, looper
Michał Fetler – saksofon basowy i barytonowy
Łukasz Owczynnikow – kontrabas

Rezerwacja bezpłatnych wejściówek

#wszyscyjestesmyrzecznikami

2021/07/16

Wczoraj kadencję RPO zakończył Adam Bodnar. O tym jak ważne są prawa człowieka i obywatela podczas jej trwania przekonywaliśmy się niemal każdego dnia. Dziękujemy RPO Adamowi Bodnarowi za jego pracę i od dzisiaj #wszyscyjestesmyrzecznikami

Dołącz się do ogólnopolskiej akcji i podziękuj rzecznikowi. Zrób zdjęcie z transparentem, na którym napiszesz jakiego prawa bronisz i dodaj je przez stronę https://wszyscyjestesmyrzecznikami.pl/

Zapowiedź Marszu Pamięci 22 Lipca 2021

2021/07/14

W 79. rocznicę rozpoczęcia wielkiej akcji likwidacyjnej getta warszawskiego Żydowski Instytut Historyczny, wraz z partnerami, zaprasza na Marsz Pamięci 22 lipca. Wspólnie oddajmy hołd blisko 300 tysiącom żydowskich mieszkańców Warszawy, którzy w lecie 1942 roku zostali wywiezieni do obozu zagłady w Treblince.

Szczególnie przywołana zostanie pamięć o nauczycielach związanych z grupą Oneg Szabat, takich jak: Abraham Lewin, Emanuel Ringelblum, Eliasz Gutkowski, Izrael Lichtensztajn, czy też o Stefanii Szwajgier, kierowniczce gimnazjum dla dziewcząt przy ul. Długiej 55, a także polskich nauczycielach, którzy udzielali pomocy przyjaciołom z drugiej strony muru.

Wspólnie przejdźmy symboliczną trasę „od śmierci do życia”. Rozpocznie się ona o godz. 18:00 pod pomnikiem Umschlagplatz przy ul. Stawki 10, a zakończy przy ul. Stare Nalewki, w pobliżu Ogrodu Krasińskich, gdzie stanie specjalnie przygotowana na to wydarzenie instalacja artystyczna „Ławki” zaprojektowana przez architekta Jakuba Szczęsnego, którą będzie można oglądać do 31 sierpnia br.

Więcej informacji na stronie Żydowskiego Instytutu Historycznego

PARDES FESTIVAL 2021

2021/07/12

Szanowni Państwo, Drodzy Przyjaciele PARDES FESTIVAL,

tegoroczny Pardes Festival – Spotkania z Kulturą Żydowską w Kazimierzu Dolnym i w Janowcu (8-12 września) odbywa się po raz kolejny w terminie wrześniowym.

Kameralność festiwalu, którą sobie bardzo cenimy, staje się w czasach koronawirusa jego wielkim walorem, a spotkania festiwalowe zaplanowane przede wszystkim w plenerze wpisują się w zalecenia rządu i Sanepidu. Wszystkie wydarzenia odbywają się na żywo: obowiązują maseczki, dystans społeczny i limitowana liczba uczestników. Zapraszamy do udziału w bogatym programie festiwalowym w atmosferze otwartości i życzliwości dla różnorodności religijnej, etnicznej i kulturowej Lubelszczyzny i całej Polski. Praca nad zbiorową pamięcią wymaga pogłębionej refleksji nad przeszłością, mądrego reinterpretowania historii i bezstronnej analizy współczesności.

W programie tegorocznej, już dziewiątej, edycji festiwalu niezwykłe wydarzenia artystyczne. Zapraszamy na wernisaż wystawy zjawiskowych kolaży z papieru Grety Grabowskiej „Zapomniane sąsiedztwo – teka kazimierska” (8 września, Kazimierski Ośrodek Kultury, Promocji i Turystyki) i pokaz filmów dokumentalnych o sztuce (w partnerstwie z On Art Film Festival) ze specjalnym udziałem malarza i grafika Jacka Sroki i reżysera Jarosława Migonia,  9 września, Hotel Berberys.

26 lat od masakry w Srebrenicy

2021/07/11

26 lat temu rozpoczęła się masakra w Srebrenicy. Największe ludobójstwo od czasów II wojny światowej.

Pamiętajmy do czego prowadzi nienawiść. I nie odwracajmy się, gdy obok dzieje się zło.

Rocznica pogromu w Jedwabnem

2021/07/10

10 lipca 1941 roku, kilkanaście dni po wycofaniu się wojsk radzieckich i zajęciu miasta przez Niemców, około godziny 10 polscy mieszkańcy Jedwabnego i okolicznych miejscowości zaczęli spędzać Żydów z miasteczka na rynek. Tam bili ich i upokarzali, a kilku zabili. Spośród zebranych wyselekcjonowali kilkadziesiąt osób, w tym rabina Awigdora Białostockiego, i zmusili ich do zniszczenia pomnika Lenina znajdującego się przy ul. Dwornej. Następnie grupę tę zaprowadzili za miasto, zamordowali i zakopali wraz z popiersiem Lenina w przygotowanym wcześniej dole wewnątrz stodoły Śleszyńskiego. Później pozostałych na rynku kilkuset Żydów zapędzili do tej samej stodoły, którą oblali naftą i podpalili.

Zbrodni dokonało kilkudziesięciu mieszkańców Jedwabnego i okolic, a wielu innych było świadkami tych zajść. W miasteczku przebywali również uzbrojeni Niemcy. Obserwowali wydarzenia, najprawdopodobniej je zainspirowali zgodnie z dyrektywą Reinharda Heydricha o zachęcaniu ludności na nowo zajmowanych terenach do antyżydowskich pogromów, ale ich udział był ograniczony.

W ogniu pytań – spotkanie z Zuzanną Rudzińską-Bluszcz

2021/07/05

4 lipca 2021 roku odbyła się zorganizowana przez JCC Krakow, Otwartą Rzeczpospolitą, Salam Lab i Centrum Wielokulturowe w Krakowie rozmowa o równości z Zuzanną Rudzińską-Bluszcz. Rozmawiano o tym, jak angażować się skutecznie na rzecz obrony praw człowieka w Polsce. Jak budować otwarte, różnorodne i równościowe społeczeństwo? Jak angażować się w działania, by nie zamykać się na innych? Jak nie tracić nadziei?

Przez ostatnie lata w Polsce jesteśmy świadkami nierównego traktowania uczestników strajków i protestów, legitymowania osób demonstrujących, szykan pod adresem obrońców praw człowieka, dyskryminacji kobiet. Wykluczanie mniejszości sprawiło, że w 2021 roku Polska drugi rok z rzędu zajęła ostatnie miejsce wśród krajów Unii Europejskiej w rankingu ILGA-Europe mierzącym poziom równouprawnienia osób LGBT+ w Europie.

Rozmowę poprowadził Karol Wilczyński (Salam Lab).

Zapis spotkania dostępny jest w serwisie Facebook, również dla osób nieposiadających konta.

75. rocznica pogromu kieleckiego

2021/07/04

Dzisiaj, 4 lipca, mija 75 lat od pogromu kieleckiego. Wzburzony tłum, podżegany pogłoskami dotyczącymi rzekomego mordu rytualnego, wraz z żołnierzami i milicjantami dokonał pogromu na żydowskich mieszkańcach miasta – osobach, które przeżyły Holokaust. Zbrodnia w Kielcach, w kamienicy przy ul. Planty 7/9, spowodowała żydowski exodus z Polski. Zginęło wówczas 37 Żydów, a 35 zostało rannych. Śmierć poniosło również 3 Polaków.

Przypominamy tekst Juliana Przybosia „Hańba antysemityzmu”. Opublikowany rok po tragicznych wydarzeniach nadal jest boleśnie aktualny. I my dzisiaj często, podobnie jak autor „Równania serca”, stajemy bezradni wobec irracjonalnego bestialstwa i nienawiści.

14 Kobiet z Mostu o Funduszu Patriotycznym. Gliński „promotorem idei faszystowskiej”

2021/06/28

„Środowiska faszystowskie służą władzy do utrzymania w ryzach i zabezpieczania narodowo-katolickiej, wrogiej różnorodności i prawom człowieka wizji Polski, która coraz częściej staje się przemocową praktyką podniesioną do rangi prawa (przeciw obywatelskim wolnościom, mniejszościom, społeczności LGBT+, samostanowieniu kobiet, świeckiemu państwu)”. Stąd cyniczna kalkulacja, by finansować brunatne inicjatywy – pisze w oświadczeniu z 27 czerwca 14 aktywistek Strajku Kobiet, które stanęły z transparentem „Faszyzm Stop” na Moście Poniatowskiego w Warszawie – na trasie Marszu Niepodległości 11 listopada 2017. List poparło 150 znanych osób życia publicznego.

Każdy z nas może podpisać petycję do ministra Glińskiego

Poniżej treść listu 14 Kobiet z Mostu wraz z listą sygnatariuszy i sygnatariuszek.

Eseje laureatów i laureatek XXVI edycji Konkursu im. J. J. Lipskiego

2021/06/25

Zachęcamy do zapoznania się z esejami laureatów i laureatek XXVI edycji Konkursu im. J. J. Lipskiego.

Nagroda pierwszego stopnia Stowarzyszenia przeciw Antysemityzmowi i Ksenofobii Otwarta Rzeczpospolita
Julia Lisiecka – Ewolucja czynnego i biernego prawa wyborczego kobiet w Polsce

Nagroda pierwszego stopnia
Antoni Zając – Języki zniekształconej pamięci. Literackie kryptografie Zygmunta Haupta i Andrzeja Kuśniewicza

Lista laureatów i laureatek XXVI edycji Konkursu im. J. J. Lipskiego

2021/06/25

W tym roku spotkanie z laureatami i laureatkami XXVI edycji Konkursu Prac Magisterskich im. Jana Józefa Lipskiego odbyło się w formule online. W spotkaniu udział wzięli Paula Sawicka – przewodnicząca Jury konkursowego, Zbigniew Bujak – pomysłodawca Konkursu i przewodniczący Kapituły, Marek Gumkowski – prezes Zarządu Otwartej Rzeczpospolitej, Damian Wutke – sekretarz Jury. Tradycyjne rozmówki z laureatkami i laureatami przeprowadził Tomasz Żukowski.

Poniżej lista laureatów i laureatek XXVI edycji Konkursu im. J. J. Lipskiego

Czytelnia POLIN online: Joanna Michlic „Piętno Zagłady”

2021/06/24

Polecamy zapis spotkania w ramach Czytelni POLIN, które odbyło się 23 czerwca 2021 roku. Książką – bohaterką była publikacja Joanny Michlic zatytułowana „Piętno Zagłady”. Obok autorki, w dyskusji udział wzięli Elżbieta Ficowska i Bogdan Białek. Spotkanie prowadziła Paula Sawicka. Książka ukazała się nakładem Wydawnictwa ŻIH.

Zapis spotkania dostępny jest w serwisie Facebook, również dla osób nieposiadających konta.

Publikacja składa się z esejów dr Joanny Michlic po raz pierwszy opublikowanych w języku polskim. Teksty te dotyczą doświadczenia Holokaustu żydowskich dzieci i nastolatków z Polski. Przybliżają polskiemu czytelnikowi nowe metody analizy i interpretacji świadectw młodych ocaleńców. Ukazują ważność tych świadectw, nie tylko w rekonstrukcji historycznej wojennych i powojennych losów oraz tożsamości dzieci i ich pamięci o Zagładzie, ale także w badaniach nad relacjami polsko-żydowskimi po 1939 roku, przemocą antysemicką i skomplikowaną historią Polaków ratujących Żydów.

Akt oskarżenia wobec mieszkańców Godziszowa

2021/06/24

W lipcu 2020 roku, przed wyborami prezydenckimi, dwóch mieszkańców Godziszowa mówiło o osobach LGBT: Łeb uciąć k… albo rozstrzelić. Niemiec k… by zrobił k.. lepiej. Już dawno Majdanek powinny otworzyć k… i ich w pierun do krematorium dać. Bydło pieruńskie. Materiał opublikował Bartłomiej Bublewicz – dziennikarz Onet.pl.

Stowarzyszenie Otwarta Rzeczpospolita złożyło wówczas do Prokuratury Krajowej zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstw ściganych z urzędu. Drugie dotyczyło wydarzeń w Starych Budach (w tej sprawie nadal toczy się postępowanie prokuratorskie).

W zeszłym tygodniu Prokuratura Rejonowa w Hrubieszowie przesłała do Sądu Rejonowego w Janowie Lubelskim akt oskarżenia wobec mieszkańców Godziszowa, zarzucając im popełnienie czynu z art. 256 kk. Pierwsza rozprawa odbędzie się 10 sierpnia 2021 roku.

Skarga do Komisji Etyki Poselskiej po wypowiedzi posła Czarnka

2021/06/24

„Poseł Czarnek w środowym (23 czerwca 2021 roku) programie Jedziemy Michała Rachonia w TVP 1 powiedział: To jest obraza inteligencji Polaków. Polacy dokładnie wiedzą, kto jest normalny, a kto nie. W tej chwili przed telewizorami siedzą normalni ludzie. Zobaczcie państwo, przed momentem zdjęcia z tej tak zwanej Parady Równości, bo to z równością nie ma nic wspólnego. Widzieliście zdjęcia osobników ubranych jakoś dziwacznie, jakiegoś mężczyznę ubranego jak kobieta. Czy to są ludzie normalni państwa zdaniem? (…) Przecież wszyscy dokładnie widzą, co się dzieje na tych ulicach i wiedzą, na czym polega równość i tolerancja. To jest fetyszyzowanie równości i tolerancji. Ten osobnik, czy ci osobnicy, którzy tam chodzą, to nie są ludzie, którzy zachowują się zgodnie ze standardami i normalnie. To jest demoralizacja publiczna, obraza moralności.

Pan Poseł zdaje się, po raz kolejny, nie dostrzegać, że Ustawa zasadnicza, której wierność ślubował, gwarantuje wszystkim obywatelom i obywatelkom równość i szacunek. Dobro obywateli to także dobro osób LGBT – gejów, lesbijek, osób biseksualnych i transpłciowych, a także wszystkich tych, którzy solidarnie stają obok nich w walce o równe prawa i należny szacunek. Te obrzydliwe słowa, sugerujące poprzez użycie pytania retorycznego, że osoby biorące udział w Paradzie Równości nie są normalne, nie zachowują się zgodnie ze standardami, dopuszczają się demoralizacji i obrazy moralności to sprzeniewierzenie się rocie ślubowania poselskiego, przejaw pogardy wobec drugiego człowieka. Poseł Czarnek po raz kolejny atakuje w sposób obrzydliwy osoby nieheteronormatywne i ich sojuszników i sojuszniczki. Nie ma na to naszej zgody i liczymy, że Komisja Etyki Poselskiej pochyli się nad sprawą i podejmie odpowiednie kroki.

Wierzę, że poszanowanie godności drugiego człowieka, walka o szacunek i równe prawa są dla Państwa wartością, proszę raz jeszcze o dogłębne przyjrzenie się sprawie i podjęcie odpowiednich kroków” – – pisze w skardze skierowanej do Komisji Etyki Poselskiej sekretarz Zarządu Otwartej Rzeczpospolitej Damian Wutke.

Treść skargi

List otwarty Polskiego do Niemieckiego PEN Clubu

2021/06/21

Polski PEN Club do Niemieckiego PEN Clubu

List otwarty

Drodzy Przyjaciele, Drodzy Koledzy z Niemieckiego PEN Clubu,

Zwracamy się do Was w dniu, w którym upływa 30 rocznica zawarcia przez Polskę i Niemcy Traktatu, otwierającego nowy rozdział w stosunkach wzajemnych i nowy rozdział dziejów Europy. Mimo goryczy i niepokojów, jakich nie szczędzi nam współczesność, ta rocznica nadal napełnia nadzieją. Traktat, zawarty wówczas, był wyrazem politycznej i historycznej mądrości jego niemieckich i polskich współtwórców, był zasługą wielu lat ich pracy. Jesteśmy dumni, że byli w tym gronie członkowie Polskiego PEN Clubu, że był wśród nich Władysław Bartoszewski, nasz wieloletni Prezes.

Ten akt prawny był zarazem aktem nadziei – i takim pozostał. Jako element międzynarodowej konstrukcji prawnej znosił formalnie stan rozciągniętej na trzy pokolenia groźnej tymczasowości w powojennej Europie. Sankcjonując zjednoczenie Niemiec i potwierdzając integralność terytorialną Polski, normalizował ich relacje. Otwierał też Polsce drogę do międzynarodowych struktur NATO i Unii Europejskiej. W konsekwencji podobną szansę otrzymały te państwa postkomunistyczne, które de facto i de iure odzyskiwały niepodległy byt, pogwałcony w wyniku II wojny światowej. Bilateralny traktat stawał się zatem gwarancją międzynarodowego systemu bezpieczeństwa.

Ponieważ jednak przystąpienie do Unii Europejskiej wymagało poszanowania demokracji i praworządności, traktat ten w perspektywie historycznej stawał się ich przesłanką i niejako wzajemną gwarancją. Był nie tylko aktem ustanowienia pokoju i pojednania, lecz także aktem założycielskim epoki demokracji i rządów prawa w regionie Europy Środkowo-Wschodniej, którego obszar na nieszczęście wyznaczały nie tylko dawne tradycje narodowe, lecz totalitarne ludobójstwo i Zagłada. Mimo politycznych turbulencji ta przesłanka i ta gwarancja pozostają w mocy.

 Trzydzieści lat potwierdziło mądrość i potrzebę tego dzieła. Wobec kryzysu politycznego ostatnich lat z pewnością nie tracą na znaczeniu, a nowej wagi nabierają kwestie wymiany i współpracy naukowej, edukacyjnej i kulturalnej, ruchu idei między naszymi krajami. Ten traktat był aktem otwarcia – niech więc też dalej mu sprzyja.

Warszawa, 19 czerwca 2021

Protest przeciw zmianom w prawie oświatowym

2021/06/17

„Projektowane zmiany to zamach na autonomię szkoły, dyrektora i nauczycieli i podważenie obowiązujących od lat 90. demokratycznych zasad funkcjonowania placówek oświatowych” — piszą w stanowisku z 17 czerwca organizacje społeczne. Pod protestem podpisało się również Stowarzyszenie Otwarta Rzeczpospolita.

To sprzeciw wobec pomysłów min. Czarnka – rozszerzenia uprawnień kuratorom oświaty, nad którym pracuje Rada Ministrów. Zmiany w prawie oświatowym pozwolą im m.in. powoływać i odwoływać dyrektora szkoły, odbierać uprawnienia do działania placówce niepublicznej, czy nie wpuścić niewygodnej organizacji społecznej.

„Obserwując publiczne działania ministerstwa, obawiamy się, że w efekcie planowanych zmian funkcjonować będą nieformalne listy organizacji »polecanych« i »niepożądanych«. Tymczasem szkoła, jako instytucja realizująca publiczne zadania, ma konstytucyjny obowiązek zapewnić równość i poszanowanie przekonań wszystkich obywateli, nie tylko tych, którzy podzielają poglądy obecnego kierownictwa resortu. Ma też obowiązek respektować prawo rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami”.

Całość oświadczenia

Rocznica śmierci Jacka Kuronia

2021/06/17

17 czerwca 2004 roku zmarł Jacek Kuroń – działacz opozycji w okresie PRL, współzałożyciel Komitetu Obrony Robotników, minister w pierwszych niekomunistycznych rządach, wielki społecznik, wspaniały człowiek.

Oświadczenie organizacji społeczeństwa obywatelskiego w Polsce w sprawie represji w Białorusi

2021/06/10

Jako przedstawiciele i przedstawicielki społeczeństwa obywatelskiego w Polsce protestujemy przeciwko narastającej fali prześladowań prowadzonych przez reżim Aleksandra Łukaszenki wobec społeczeństwa obywatelskiego Białorusi. Wyrażamy głęboki sprzeciw wobec wymuszenia lądowania samolotu pasażerskiego na lotnisku w Mińsku i aresztowania znajdujących się na jego pokładzie Romana Protasiewicza i Sofii Sapiegi. Czyn ten, stanowiący pogwałcenie zasad Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego, jest bezprecedensowym aktem państwowego terroru.

Od sierpnia 2020 roku, na fali represji po wyborach prezydenckich w Białorusi, uznanych przez społeczność międzynarodową za sfałszowane, aresztowano ponad trzydzieści pięć tysięcy osób uczestniczących w demokratycznych protestach lub z nimi sympatyzujących. Represje dotknęły działaczy i działaczki organizacji pozarządowych, niezależnych mediów, związków zawodowych. Zdarzały się też zatrzymania i pobicia osób postronnych, przypadkowych przechodniów.

Podziękowania dla Recenzentek i Recenzentów XXVI edycji Konkursu im. J. J. Lipskiego

2021/06/09

W okolicy 24 czerwca 2021 roku poznamy laureatów i laureatki XXVI edycji Konkursu prac magisterskich im. Jana Józefa Lipskiego.

Już teraz pragniemy podziękować recenzentkom i recenzentom, którzy podjęli się przeczytania 24 nadesłanych prac i wyłonienia spośród nich tych najlepszych. Byli to: Katarzyna Bilewska, Grażyna Borkowska, Dariusz Doliński, Grzegorz Dziemidowicz, Konstanty Gebert, Lucyna Gebert, Aleksandra Gliszczyńska – Grabias, Katarzyna Górak – Sosnowska, Agnieszka Grudzińska, Halina Grzymała – Moszczyńska, Maryla Hopfinger, Jacek Kochanowski, Jerzy Kochanowski, Rafał Koschany, Alina Kreisberg, Marcin Kula, Katarzyna Liszka, Małgorzata Łukasiewicz, Hanna Machińska, Łukasz Maciejewski, Mirosława Marody, Andrzej Mencwel, Elżbieta Mikos – Skuza, Piotr Mitzner, Łukasz Musiał, Maria Ofierska, Anna Parzonko, Krzysztof Podemski, Andrzej Polus, Lucjan Puchalski, Magdalena Rembowska – Płuciennik, Mateusz Rodak, Irena Rysińska, Marcin Szydzisz, Barbara Weigl, Roman Wieruszewski, Aleksander Wirpsza, Mirosław Wyrzykowski, Tomasz Żukowski.

Państwa praca i zaangażowanie są nieocenionym wkładem w trwanie naszego Konkursu. Serdecznie dziękujemy!

Lista prac zakwalifikowanych do II etapu XXVI edycji konkursu im. J. J. Lipskiego

2021/06/08

Poniżej prezentujemy listę nazwisk oraz tytuły prac magisterskich, które zostały zakwalifikowane do II etapu XXVI edycji konkursu im. J.J.Lipskiego. Laureatów i laureatki ogłosimy w kolejnym tygodniu!

Wszystkim serdecznie gratulujemy!

Lista prac zakwalifikowanych do II etapu – XXVI edycja

Inauguracja sceny letniej w Muzuem Warszawskiej Pragi

2021/06/08

19.06.2021 roku o godz. 20.00 w przestrzeni Muzeum Warszawskiej Pragi (dziedziniec) odbędzie koncert BESTER QUARTET, jedynej grupy z Polski nagrywającej dla legendarnej wytwórni Johna Zorna TZADIK w Nowym Jorku.
To najwyższa półka jeśli chodzi o współczesną interpretację muzyki żydowskiej. Grupa koncertowała w bardzo wielu krajach na świecie m.in. w USA, Wielkiej Brytanii, Szwajcarii, Francji , Izraelu, Szwecji, Brazylii.


Koncert inauguruje Scenę Letnią, a zarazem tegoroczny cykl Tygiel Dźwięków, przygotowany przez Andrzeja Rukowicza. W ramach wspomnianego cyklu 5 sierpnia śpiewać będzie Ola Bilińska (laureatka m.in. nagrody im. Sendlerowej, fonogramu roku) z Michałem Fetlerem i Łukaszem Owczynnikowem, a 4 września Paweł Szamburski z Hubertem Zemlerem.

Zaproszenie

Udziel wsparcia młodym absolwentom!

2021/05/24

Za miesiąc rozstrzygniemy XXVI edycję Konkursu Prac Magisterskich im. Jana Józefa Lipskiego.

Ten coroczny konkurs, w którym wyróżniani są młodzi ludzie, podejmujący w swoich pracach problemy humanistyki i wykazujący wrażliwość na kwestie społeczne, jest formą uczczenia pamięci Patrona konkursu – Jana Józefa Lipskiego.

Zwracamy się do Państwa z gorącą prośbą o zasilenie funduszu nagród konkursu. Darowizny można wpłacać na nasze konto bankowe nr 14 1020 1055 0000 9102 0146 3298 w opisie podając, że jest to darowizna na Konkurs im. J. J. Lipskiego.

Państwa wpłaty to podstawa funduszu nagród. To dzięki nim możemy co roku nagradzać autorów i autorki najlepszych prac.

Humaniści apelują: Polityku, zaufaj naukowcom!

2021/05/20

Stwórzmy wspólnotę ludzi wolnych

„Skoro zawodzi opozycja polityczna, czas pomyśleć o forum opozycyjnego myślenia jako przestrzeni otwartej dla wszystkich. Wyjdźmy z zaklętych kręgów, z wysokości wieży z kości słoniowej. Zacznijmy od rozmowy” – apeluje  pięcioro przedstawicieli nauk humanistycznych w artykule zatytułowanym przez redakcję Humaniści apelują: polityku zaufaj naukowcom!, opublikowanym w „Gazecie Wyborczej”  z 19 maja 2021 r.  Stowarzyszenie Otwarta Rzeczpospolita gorąco popiera stanowisko wyrażone w tym tekście.  Podpisujemy się pod wszystkimi sformułowanymi tam tezami oraz konkluzjami artykułu, w którego zakończeniu czytamy: „Jeśli nie chcemy tkwić w bezradności poddanych, trzeba zaangażowania i stworzenia wspólnoty ludzi wolnych. Humaniści, ludzie mediów, pióra, nauki i kultury, producenci dóbr symbolicznych są również obywatelami; mają więc obywatelskie powinności. Wolność, prawda i odpowiedzialność to triada, która wyznacza drogę. Wymaga zaangażowania. Odwaga myślenia musi prowadzić do odwagi działania. Zachęcamy polityków, by obdarzyli naukowców zaufaniem”.    

Poparcie dla Apelu można wyrazić za pośrednictwem strony naszademokracja.pl

Walne Zebranie 2021

2021/05/20

15 maja 2021 roku odbyło się Walne Zebranie Sprawozdawczo – Wyborcze Członkiń i Członków Otwartej Rzeczpospolitej.

W wyniku głosowania do Zarządu zostali wybrani: Magdalena Czyż, Marek Gumkowski, Jan Herczyński, Katarzyna Kuczyńska – Koschany, Piotr Jakub Piotrowski, Krzysztof Podemski, Irena Wóycicka oraz Damian Wutke. Na zebraniu w dniu 18 maja 2021 roku, Zarząd ukonstytuował się następująco:

Prezes – Marek Gumkowski

Wiceprezeski – Magdalena Czyż, Irena Wóycicka

Skarbnik – Jan Herczyński

Sekretarz – Damian Wutke

Członkowie – Katarzyna Kuczyńska – Koschany, Piotr Jakub Piotrowski, Krzysztof Podemski


Do Komisji Rewizyjnej zostali wybrani dotychczasowi członkowie – Antoni Sułek, Natalia Woroszylska oraz Ludwika Wujec.

Do Rady Programowej wybrano Dariusza Stolę.

Zaproszenie na wykład Pauli Sawickiej

2021/05/17

Stowarzyszenie im. Jana Karskiego zaprasza na wykład Pauli Sawickiej Bund jako ruch społeczny kształtujący społeczeństwo obywatelskie.

Bund – Powszechny Żydowski Związek Robotniczy, to lewicowa, antysyjonistyczna partia żydowska działająca od 18977 roku. Jak jej działania wpłynęła na kształtowanie społeczeństwa obywatelskiego?

Paula Sawicka: z wykształcenia psycholog, była nauczycielka akademicka; w latach 70. i 80. związana z opozycją demokratyczną, w latach 90. zaangażowana w odbudowę społeczeństwa obywatelskiego w Polsce. Przyjaciółka i opiekunka Marka Edelmana, pracowała przy wydaniu jego wspomnień „I była miłość w getcie”. W latach 2004-2014 prezeska zarządu Stowarzyszenia Otwarta Rzeczpospolita. Wspólnie z Krzysztofem Burnetką opublikowała również zbiór tekstów Marka Edelmana „Prosto się mówi, jak się wie”.

Spotkanie odbędzie się online, za pośrednictwem serwisu YouTube, 26 maja 2021 roku o godz. 17:00.

Jubileusz Henryka Lipszyca

2021/05/17

Henryk Lipszyc kończy dzisiaj 80 lat!

Wybitny japonista, tłumacz, wykładowca i dyplomata. W Otwartej Rzeczpospolitej od samego początku, członek naszej Rady Programowej.

Kilka dni temu został laureatem nagrody miesięcznika „Literatura na Świecie” w kategorii proza – za przekład z japońskiego „Zapisków dla zabicia czasu” Kenkō (wyd. Karakter).

Drogiemu Jubilatowi składamy najlepsze życzenia i serdeczne gratulacje!

Międzynarodowy Dzień Przeciw Homofobii, Transfobii i Bifobii

2021/05/17

17 maja 1990 roku Światowa Organizacja Zdrowia usunęła homoseksualizm z Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób. Na pamiątkę tego wydarzenia obchodzimy dzisiaj Międzynarodowy Dzień Przeciw Homofobii, Transfobii i Bifobii.

Jest to kolejna okazja, aby głośno przypomnieć, że prawa osób LGBT to prawa człowieka, o które nadal trzeba walczyć.

Helena Datner o fałszowaniu historii za państwowe pieniądze

2021/05/07

„Od dawna obserwuję to, co się dzieje w kraju z pompowaniem narracji historycznej. To się nie zaczęło w 2015 r., to też nie zaczęło się za rządów PO i PSL, to było zawsze, to tkwi w kulturze. Teraz co najwyżej można mówić o zmianie ilościowej. Wcześniej nie było tych milionów wydawanych na instytucje wspierające polską narrację historyczną w kontekście Zagłady. Nie było Reduty Dobrego Imienia, Instytutu Pileckiego, nie było innych instytucji, ale za to była akcja IPN, której celem było znalezienie jak największej liczby Sprawiedliwych. To, o czym mówię, nie jest żadnym odkryciem, sporo badaczy z różnych dyscyplin naukowych ma co do tego jasność” – mówi w wywiadzie dla Dziennika Gazety Prawnej dr Helena Datner – historyczka, socjolożka, działaczka społeczności żydowskiej, członkini Rady Programowej Stowarzyszenia Otwarta Rzeczpospolita.

I dalej: „W dziedzinie badań nad historią Żydów, a w szczególności w badaniach Zagłady, państwo polskie od zawsze jest zainteresowane jedną sprawą: Sprawiedliwymi. To wyraźnie widać już od 1946 r., a od Marca’68 szczególnie. Od tego czasu narracja o Sprawiedliwych jako podstawowym, najważniejszym, de facto jedynym dyskursem polskim o zagładzie Żydów, została doskonale rozwinięta, obudowana sankcjami, wpuszczona w przestrzeń społeczną jako ta jedyna dopuszczalna. To, co w tej chwili widzimy, jest szczególnie przerażające, bo za państwowe pieniądze historia jest zwyczajnie fałszowana. Jest to narracja, z której wynika, że Polacy – wszyscy Polacy – pomagali. Tak, kultura polska produkuje i wyrzuca takie zbawcze dla narodu polskiego narracje”.

Cały wywiad w Gazecie Prawnej

Żegnamy Andrzeja Osękę

2021/05/03

Ze smutkiem żegnamy

zmarłego 1 maja 2021 roku

Andrzeja Osękę

współzałożyciela Stowarzyszenia Otwarta Rzeczpospolita,

członka jego Rady Programowej, 

obrońcę ideałów humanizmu i demokracji. 

Przyjaciele z Otwartej Rzeczpospolitej

Stowarzyszenia przeciw Antysemityzmowi i Ksenofobii

Pogrzeb odbędzie się 14 maja 2021 roku na Cmentarzu Wojskowym w Warszawie.

Początek uroczystości o godz. 12.00 w Domu Przedpogrzebowym.

Pierwsza Prezes SN odrzuca petycję ws. próby ograniczenia dostępu do informacji publicznej

2021/04/29

W marcu 2021 roku, razem z ponad 60 organizacjami społecznymi, podpisaliśmy petycję do Pierwszej Prezes Sądu Najwyższego o wycofanie wniosku do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie niektórych przepisów związanych z informacją publiczną. Petycję wsparło prawie 10 tysięcy obywateli/ek.

Pierwsza Prezes Sądu Najwyższego odrzuciła petycję. To jasny sygnał, że instytucja władzy nie chce, żeby ktoś patrzył na ręce urzędnikom i politykom.

Więcej informacji na stronie Sieci Obywatelskiej WATCHDOG

Polecamy projekt naruszenia.pl

2021/04/28

Strona Naruszenia.pl to projekt, który zrodził się w odpowiedzi na potrzeby wynikające z unijnej Dyrektywy o ochronie sygnalistów, która wchodzi w życie w grudniu 2021.

Autorami i pomysłodawcami projektu są: Adwokat Paweł Osiński – ekspert z zakresu prawa gospodarczego, przestępczości gospodarczej, compliance, autor oraz prelegent szkoleń z zakresu etyki biznesu, prewencji naruszeń oraz ochrony sygnalistów, oraz zespół projektowy Animativ Software House, specjalizujący się w dziedzinie projektowania i tworzenia aplikacji internetowych i mobilnych wykorzystujących nowoczesne technologie, realizujących potrzeby biznesowe i organizacyjne klientów.

Korwin-Mikke ukarany naganą za wpisy w internecie

2021/04/23

Poseł Konfederacji Janusz Korwin-Mikke został ukarany naganą przez sejmową komisję etyki za dwa wpisy na Twitterze – poinformowała posłanka komisji Monika Falej (Lewica). W jednym z internetowych wpisów, którymi zajmowała się komisja, polityk Konfederacji pisał o „obowiązku domagania się kamieniowania homosiów”.

W zamieszczonym na Twitterze komentarzu Korwin-Mikke napisał: „Po co mieszać do tego chrześcijaństwo? Olbrzymia większość ludzi, nawet osobistych wrogów Pana Boga, uważa to za coś obrzydliwego – i tyle. U siebie w domu każdy może robić co chce. Natomiast chrześcijanie (i żydzi, islamiści!) mają obowiązek domagać się kamienowania homosiów”.

O ukaranie Korwin-Mikkego za te słowa wniosły posłanki Koalicji Obywatelskiej Monika Rosa i Urszula Zielińska oraz Stowarzyszenie przeciw Antysemityzmowi i Ksenofobii Otwarta Rzeczpospolita.

Skarga na wypowiedź radnej Olecka J. Anuszkiewicz

2021/04/22

„Z oburzeniem i niedowierzaniem przyjęliśmy informację na temat wypowiedzi Janiny Anuszkiewicz – Przewodniczącej Komisji Zdrowia, która została upubliczniona w artkule Gazety Olsztyńskiej z dnia 21 kwietnia 2021 roku.

Według relacji Gazety radna Anuszkiewicz podczas komisji mówiła m. in. W Warszawie są wybudowane osiedla i stoją puste, niezasiedlone. Czekają na Żydów. Wymordują nas, a później przejmą. Żydzi do tej pory nie uznali Jezusa, oni są narodem wybranym i czekają na przyjście Mesjasza. Wiadomo, jakie mają pochodzenie Bill Gates i ci inni. Wszystko robią, żeby to oni zapanowali nad światem, tak jak Hitler robił, żeby rasa aryjska zapanowała nad światem. Mówię to w bardzo telegraficznym skrócie, ale też mówią o tym naukowcy, wielcy ludzie. Proszę tego nie protokołować, to tak między nami.

Buduj z nami Otwartą Rzeczpospolitą

2021/04/20

➡ Do 30 kwietnia można składać zeznanie podatkowe za rok 2020. To czas, w którym można wesprzeć wybraną przez siebie organizację społeczną, przekazując jej 1 % swojego podatku

➡ Buduj z nami Otwartą Rzeczpospolitą – społeczeństwo wolne od uprzedzeń, szanujące drugiego człowieka i upominające się o jego godność

➡ Nasz numer KRS: 0000123605

➡ Więcej informacji po kliknięciu w link

IV Niezależne Obchody Rocznicy Powstania w Getcie Warszawskim

2021/04/20

Nasza pamięć musi trwać pomimo trudności dzisiejszych czasów. W tym roku po raz kolejny nie mogliśmy zebrać się tłumnie, aby razem przejść spod Pomnika Bohaterów Getta na Umschlagplatz, po drodze zatrzymując się przy tablicy Szmula Zygielbojma i przy bunkrze Anielewicza. Wciąż jednak pamiętam o wybuchu powstania w warszawskim getcie. Pamiętamy o tym, co się tu zdarzyło. Pamiętamy o tych, którzy walczyli. Pamiętamy o tych, którzy zginęli. Pamiętamy o tych, którzy i które tę pamięć podtrzymywali: Marek Edelman, Symcha Rotem Rathajzer ps. „Kazik”, Jacek Kuroń, Zofia Kuratowska, Anka Kowalska, Lechosław Goździk, Mirosław Sawicki, Noemi Korsan, Chawka Raban, Julia Hartwig, Henryk Wujec, Wiktor Drukier, Marek Czekalski i wielu innych.

Dla wszystkich, dla których pamięć o powstaniu w getcie jest ważna, przygotowaliśmy premierowe materiały. Udostępniliśmy je w ramach IV Niezależnych Obchodów Rocznicy Powstania w Getcie Warszawskim.

Spotkanie z Paulą Sawicką wokół książki „I była miłość w getcie”

2021/04/19

Spotkanie z Paulą Sawicką wokół książki „I była miłość w getcie” na podstawie wspomnień Marka Edelmana z udziałem Andrzeja Seweryna

Prowadzenie Anna Wacławik-Orpik, Radio TOK FM

Organizatorem spotkania jest Fundacja Bente Kahan

Oświadczenie organizacji społecznych w sprawie przejęcia urzędu Rzecznika Praw Obywatelskich przez większość sejmową

2021/04/16

Jako przedstawiciele organizacji społecznych sprzeciwiamy się wrogiemu przejęciu urzędu Rzecznika Praw Obywatelskich przez rządzącą większość parlamentarną. Nie akceptujemy de facto rozstrzygania o naszych prawach i wolnościach przez politycznie zależny trybunał Julii Przyłębskiej, lekceważenia w jego pracach podstawowych zasad rzetelnego procesu, w tym kwestii niezależności i bezstronności sędziów.

Przyjęty wczoraj przez trybunał pogląd stanowi kolejny przykład zawłaszczania państwa przez partię władzy, podkopywania fundamentów demokracji i obchodzenia przepisów Konstytucji w myśl zasady: po nas choćby potop.

Oświadczenie w sprawie przejęcia urzędu Rzecznika Praw Obywatelskich przez większość sejmową podpisało 121 polskich organizacji społecznych, w tym Stowarzyszenie Otwarta Rzeczpospolita.

Całość oświadczenia