Mec. Sylwia Gregorczyk-Abram została wybrana przez Sejm nową Rzeczniczką Praw Obywatelskich.

To sprawdzona w boju obrończyni praw człowieka. Zawsze obecna tam, gdzie trzeba bronić słabszych, prześladowanych i dyskryminowanych. Swoją skuteczność udowodniła na polskich i europejskich salach sądowych.

Gratulujemy i trzymamy mocno kciuki za powodzenie w nowej roli.

17 lat temu, 17 lipca 2009 roku, zmarł prof. Leszek Kołakowski – filozof, eseista i publicysta, kawaler Orderu Orła Białego.

W 1977 roku otrzymał Nagrodę Księgarzy Niemieckich. Mówił wtedy o nienawiści, którą jest wyładowany świat i o tym, że każdy z nas poskramiając własną nienawiść czyni świat lepszym.

Tekst przemówienia „Wychowanie do nienawiści, wychowanie do godności„ukazał się w „Kulturze” paryskiej nr 12/1977. Po blisko pięćdziesięciu latach jest nadal boleśnie aktualny.

Stowarzyszenie Otwarta Rzeczpospolita jest jedną z 84 organizacji i podmiotów społecznych, które apelują do Posłanek i Posłów o podjęcie społeczno-eksperckiego projektu ustawy, podpisanie go i złożenie w Sejmie.

Projekt odpowiada na najpilniejsze problemy osób objętych ochroną czasową, w tym uchodźczyń i uchodźców z Ukrainy, osób poszukujących ochrony międzynarodowej oraz dzieci bez opieki. Zakłada przywrócenie dostępu do: leczenia, bezpiecznego schronienia, niezbędnego wsparcia, skutecznych procedur ochrony, ochrony dzieci bez opieki przed detencją.

Proponowane rozwiązania dotyczą przede wszystkim osób znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji: osób starszych, przewlekle chorych, osób z niepełnosprawnościami, samotnych rodziców, kobiet w ciąży, osób doświadczających przemocy oraz małoletnich bez opieki. Projekt przewiduje także usunięcie barier w rejestracji ochrony czasowej, możliwość powrotu do statusu UKR po odmowie udzielenia ochrony międzynarodowej oraz usprawnienie postępowań pobytowych.

To społeczno-ekspercka propozycja wypracowana przez organizacje, które na co dzień wspierają osoby z doświadczeniem uchodźczym i migracyjnym, oraz ekspertki i ekspertów zajmujących się prawem migracyjnym, pomocą społeczną i ochroną praw człowieka. Projekt porządkuje obowiązujące przepisy, przywraca rozwiązania, które wcześniej funkcjonowały, oraz dostosowuje polskie prawo do obowiązujących standardów ochrony praw człowieka.

Pozostawianie ludzi bez dostępu do opieki zdrowotnej, schronienia i podstawowego wsparcia prowadzi do pogłębiania wykluczenia, bezdomności i kryzysów zdrowotnych. Zwiększa także ryzyko wyzysku, handlu ludźmi i pracy nierejestrowanej, a w konsekwencji generuje wyższe koszty dla państwa, samorządów i lokalnych społeczności.

Projekt ustawy jest gotowy. Potrzebna jest teraz decyzja parlamentarna – jego podjęcie, podpisanie i wniesienie do Sejmu.

Zachęcamy do zapoznania się z apelem i jego udostępniania. Wspólnie przypomnjmy parlamentarzystkom i parlamentarzystom o odpowiedzialności za zapewnienie skutecznej ochrony osobom, które jej potrzebują.

Projekt ustawy o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP
Deklarowane Skutki Regulacji
Apel o poparcie projektu ustawy

Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma zaprasza do wzięcia udziału w Marszu Pamięci, który rozpocznie się 22 lipca o godz. 18.00 pod Pomnikiem Umschlagplatz, w 84. rocznicę rozpoczęcia przez Niemców „Grossaktion” — masowej deportacji Żydów z warszawskiego getta do obozu zagłady Treblinka II.

Marsz Pamięci przejdzie ulicami Warszawy już po raz piętnasty, by upamiętnić ofiary brutalnej akcji eksterminacyjnej, kiedy w ciągu niespełna dwóch miesięcy zamordowano blisko 300 tysięcy Żydów z getta warszawskiego. 

Tegoroczne obchody mają szczególny wymiar, ponieważ 22 lipca – dzień rozpoczęcia „Grossaktion” w 1942 roku – przypada w tym roku w wigilię Tisza be-Aw, dnia symbolizującego w tradycji żydowskiej największe katastrofy i żałobę. Taki sam zbieg dat miał miejsce również w 1942 roku. 

15. Marsz Pamięci jest poświęcony kobietom w warszawskim getcie. Matki, córki, siostry, żony, przyjaciółki i opiekunki każdego dnia podejmowały ogromny wysiłek, by podtrzymać życie rodzinne i społeczne w warunkach głodu, przemocy, przesiedleń i postępującej Zagłady. Ich codzienna troska o najbliższych, praca, odwaga, zaradność i zaangażowanie w pomoc innym były jednym z fundamentów walki o przetrwanie w murach getta.  

Marsz Pamięci rozpocznie się o godz. 18:00 częścią oficjalną na Umschlagplatzu. Następnie ulicami Muranowa przejdziemy na skwer im. Racheli Auerbach, gdzie nastąpi inauguracja instalacji artystycznej Zuzanny Hertzberg, przygotowanej specjalnie na tę okazję.

Wydarzenie uświetni czytanie performatywne w reżyserii Karoliny Kirsz, z udziałem aktorek Teatru Żydowskiego, oparte m.in. na fragmentach zachowanego w Archiwum Ringelbluma opracowania Cecylii Słapakowej. Całości towarzyszyć będzie oprawa muzyczna autorstwa Ani Karpowicz.   

Uczestnicząc w Marszu Pamięci, dajemy wspólne świadectwo, że próba wymazania zbrodni Zagłady oraz pamięci o jej ofiarach nie powiodła się. 

Chodźmy razem!

***

Marsz Pamięci rozpocznie się w środę 22 lipca 2026 r. o godz. 18:00 pod pomnikiem Umschlagplatz (ul. Stawki 10, róg Dzikiej).  

Trasa: Umschlagplatz – ul. Stawki – ul. Smocza – ul. Dzielna – Skwer im. Racheli Auerbach  

Na początku wydarzenia wolontariusze będą rozdawać Wstążki Pamięci z imionami, które pod koniec pochodu zostaną przywiązane do elementów instalacji artystycznej.  

10 lipca 1941 roku, kilkanaście dni po wycofaniu się wojsk radzieckich i zajęciu miasta przez Niemców, około godziny 10 polscy mieszkańcy Jedwabnego i okolicznych miejscowości zaczęli spędzać Żydów z miasteczka na rynek. Tam bili ich i upokarzali, a kilku zabili. Spośród zebranych wyselekcjonowali kilkadziesiąt osób, w tym rabina Awigdora Białostockiego, i zmusili ich do zniszczenia pomnika Lenina znajdującego się przy ul. Dwornej. Następnie grupę tę zaprowadzili za miasto, zamordowali i zakopali wraz z popiersiem Lenina w przygotowanym wcześniej dole wewnątrz stodoły Śleszyńskiego. Później pozostałych na rynku kilkuset Żydów zapędzili do tej samej stodoły, którą oblali naftą i podpalili.

Zbrodni dokonało kilkudziesięciu mieszkańców Jedwabnego i okolic, a wielu innych było świadkami tych zajść. W miasteczku przebywali również uzbrojeni Niemcy. Obserwowali wydarzenia, najprawdopodobniej je zainspirowali zgodnie z dyrektywą Reinharda Heydricha o zachęcaniu ludności na nowo zajmowanych terenach do antyżydowskich pogromów, ale ich udział był ograniczony. 

Polskie Towarzystwo Prawa Antydyskryminacyjnego przygotowało apel zachęcający organizacje społeczne do wdrażania Modelu „Równe NGO” – narzędzia wspierającego budowanie kultury równości, bezpieczeństwa i szacunku. Stowarzyszenie Otwarta Rzeczpospolita dołączyło do grona organizacji popierających tę inicjatywę. Zachęcamy do zapoznania się z treścią apelu i wspólnego wzmacniania dobrych standardów w trzecim sektorze.

Najważniejszym wymiarem naszej działalności jest monitorowanie internetu i przestrzeni publicznej pod kątem występowania treści nienawistnych, weryfikowanie ich pod kątem możliwości popełnienia przestępstwa oraz składanie zawiadomień do Prokuratury. O większości z tych treści jesteśmy informowani za pośrednictwem portalu www.zglosnienawisc.otwarta.org.

W ciągu dwóch ostatnich miesięcy (maj, czerwiec 2026) złożyliśmy 30 zawiadomień. Wszystkie z nich dotyczyły wypowiedzi o charakterze antysemickim. Cztery sprawy zostały połączone do jednego postępowania. Pozostałe zostały przekazane do innych jednostek lub nie podjęto żadnej decyzji procesowej.