Wiadomości z Otwartej Rzeczpospolitej

2026/04/08

Międzynarodowy Dzień Społeczności Romskiej

8 kwietnia Romki i Romowie obchodzą jedno z najważniejszych dla nich świąt – Międzynarodowy Dzień Społeczności Romskiej.

Na romskiej fladze znajdują się trzy kolory: niebieski, czerwony i zielony.
Niebieski to wolność i niebo.
Czerwony to symbol nieustannego ruchu i nawiązanie do indyjskich korzeni.
Zielony to natura i życie.

Okażmy nasze wsparcie i solidarność z Romami i Romkami – największą mniejszością etniczną w Europie i jedną z czterech mniejszości etnicznych w Polsce.

2026/04/03

Na świąteczny czas

2026/04/02

29. rocznica uchwalenia Konstytucji RP

2 kwietnia 1997 roku Zgromadzenie Narodowe uchwaliło obowiązującą Konstytucję RP, przyjętą później w referendum przez obywatelki i obywateli.

W tym dniu życzymy Państwu i sobie samym, aby zapisane w Ustawie Zasadniczej wolności i prawa obywatela były zawsze przestrzegane.

__________________________

Buduj z nami Otwartą Rzeczpospolitą – przekaż 1,5% swojego podatku
KRS 0000123605
2026/03/31

Nowy raport Grupy T2S: „Różnorodność bez barier”

Co druga osoba doświadcza dyskryminacji w pracy, a większość przypadków pozostaje niewidoczna. Choć akceptacja różnorodności rośnie, stereotypy wciąż silnie wpływają na decyzje w miejscu pracy. To kluczowe wnioski z najnowszego raportu GRUPA T2S w ramach kampanii #STOPRASIZMOWIWPRACY.

Raport ujawnia m.in., że:

– dyskryminacja dotyka zarówno cudzoziemców, osoby po 50. roku życia, jak i osoby z niepełnosprawnościami.

– aż 72,5% przypadków pozostaje „niewidocznych” z powodu tzw. kultury milczenia.

– Wyniki badania nie pozostawiają wątpliwości: potrzebne są pilne, systemowe działania i realne zaangażowanie zarządów organizacji – podkreśla Renata Wozba, prezes GRUPA T2S i inicjatorka kampanii oraz członek Komisji Pracy i Polityki Migracyjnej Business Centre Club.

– Każdego roku nasze firmy zatrudniają setki pracowników z różnych krajów, co oznacza nie tylko zarządzanie różnorodnością, ale też obowiązek zdecydowanego reagowania na przypadki dyskryminacji i aktywnego przeciwdziałania nierówności. Uważnie słuchamy, obserwujemy i wyciągamy wnioski, by jak najlepiej odpowiadać na potrzeby osób pracujących w Polsce – dodaje Renata Wozba.

Publikacja pokazuje różne oblicza dyskryminacji, podkreśla wyzwania w codziennej pracy i daje konkretne rekomendacje dla pracodawców, jak budować równe, inkluzywne i bezpieczne środowisko pracy.

Stowarzyszenie Otwarta Rzeczpospolita było jedną z organizacji partnerskich projektu, a Prezes Zarządu Damian Wutke jednym z ekspertów, piszącym o warunkach skuteczności anonimowych systemów do zgłaszania rasizmu i/lub dyskryminacji.

Cały raport do pobrania

2026/03/25

XXIII Publiczna Debata Stowarzyszenia Otwarta Rzeczpospolita i Teatru Polskiego

Kiedy podchodzi się bez szacunku do drugiej osoby to uniemożliwia się normalną rozmowę
o sprawie, bo ta druga, ugodzona strona jest cała nastroszona, pełna emocji i pała chęcią odwetu

Janusz Grzelak

***

XXIII Publiczna Debata
Stowarzyszenia Otwarta Rzeczpospolita i Teatru Polskiego im. Arnolda Szyfmana w Warszawie

dedykowana pamięci

Janusza Grzelaka

Nie włączaj do dyskusji uczuć wobec drugiej osoby,

…czyli o tym jak rozmawiać w skrajnie spolaryzowanym społeczeństwie…

Tomaszem Grzybem, Anną Husarską i Wawrzyńcem Smoczyńskim
rozmawia Dominika Bulska.

Debatuje publiczność.

16 kwietnia 2026 roku (czwartek), godz. 17:45,
Teatr Polski im. Arnolda Szyfmana w Warszawie

Scena Kameralna im. Sławomira Mrożka (wejście od ul. Sewerynów).

Wstęp wolny.

zapraszają

Paula Sawicka i Andrzej Seweryn

W debacie będzie można uczestniczyć za pośrednictwem Internetu w godz. 17:45 – 19:30

www.otwarta.org www.teatrpolski.waw.pl www.naŻywo.net

Wydarzenie na Facebooku

2026/03/25

List ws. skutków wygaszenia tzw. specustawy ukraińskiej

Dołączyliśmy do listu, którego autorami są Stowarzyszenie Homo Faber, Fundacja Polskie Forum Migracyjne oraz Związek Ukraińców w Polsce, a który dotyczy dramatycznej sytuacji osób uchodźczych z Ukrainy po wejściu w życie ustawy z dnia 23 stycznia 2026 roku o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy z dnia 12 marca 2022 roku o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa.

To nie jest krótki list, ani łatwy. Bo sprawa jest wielowątkowa i trudna. Warto ją w takiej całości zobaczyć.

Skutki wejścia w życie ustawy z dnia 23 stycznia 2026 roku o wygaszeniu rozwiązań to realna krzywda.

Wygaszenie pomocy sprowadza się do:

– ograniczenia dostępu do świadczeń socjalnych (w tym 800+) oraz stopniowego przejścia na ogólne zasady ubezpieczenia zdrowotnego;

– dalszego ograniczenia wsparcia w postaci pomocy mieszkaniowej (ośrodki zbiorowego zakwaterowania);

– ograniczenia wszystkich rodzajów pomocy przewidzianej dla osób obecnie przybywających z Ukrainy w celu korzystania z ochrony tymczasowej.

W praktyce skutkiem ubocznym tej zmiany jest powstawanie „luk systemowych” dla osób szczególnie wrażliwych: starszych, ciężko chorych, opiekujących się dziećmi lub osobami z niepełnosprawnościami, a także dla rodzin, które nie spełniają nowych kryteriów, ale obiektywnie nie są w stanie osiągnąć samodzielności w krótkim czasie. Zmiana ta w rzeczywistości prowadzi do powstawania licznych sytuacji bez wyjścia, w których osoby znajdują się poza jakimkolwiek systemem wsparcia – zarówno zdrowotnego, jak i socjalnego.

Poniżej przedstawiamy realne sytuacje z naszej działalności obrazujące skalę problemu.

Domagamy się pilnego podjęcia działań koordynowanych międzyresortowo z udziałem instytucji realizujących świadczenia w celu naprawy sytuacji i eliminacji krzywdzących skutków zmienionych regulacji.

2026/03/21

Międzynarodowy Dzień Walki z Dyskryminacją Rasową

Dzisiaj, 21 marca, obchodzimy Międzynarodowy Dzień Walki z Dyskryminacją Rasową.

Święto obchodzone jest w dniu w którym wydarzyła się masakra w Sharperville w 1960 – w pokojowej demonstracji przeciwko „przepisom przepustkowym” apartheidu policjanci zastrzelili 69 osób, które brały w niej udział.

Obchody mają na celu uczczenie pamięci ofiar masakry w Sharpeville i innych incydentów na tle rasistowskim oraz wzmożenie działalności społeczeństwa na rzecz eliminacji wszelkich form rasizmu, ksenofobii i dyskryminacji na świecie.

Z tej okazji przypominamy nasz spot „A zarzucasz sąsiadowi, że jest obcy?”.

___________________________________

Buduj z nami Otwartą Rzeczpospolitą – przekaż 1,5% swojego podatku
KRS 0000123605

2026/03/18

Paula Sawicka: Idzie faszyzm?

Czy faszyzm pojawia się nagle, czy przychodzi powoli, krok po kroku?Na blogu projektu #zatrzymajfaszyzm pojawił się nowy tekst.

Paula Sawicka, Przewodnicząca Rady Programowej Otwartej Rzeczpospolitej, stawia pytanie, które wielu osobom wydaje się dziś niewygodne: czy faszyzm może wracać jako proces, a nie jako nagłe wydarzenie?

Przypomina, że w historii zawsze zaczynało się podobnie. Najpierw pojawiał się wróg, którego można wskazać jako obcego. Potem język podziału, teorie spiskowe, pogarda wobec nauki i autorytetów. Wreszcie akceptacja dla ograniczania wolności i koncentracji władzy.

***

Faszyzm może być rozumiany na wiele sposobów. Nie ma tu czasu na omawianie jego definicji. Ale musimy powiedzieć, że gdy jedni używają słowa „faszyzm” do opisu wydarzeń w dzisiejszej przestrzeni publicznej, inni się oburzają, traktując to jak nadużycie, kamień obrazy. Kamień ciężki Holokaustem i innymi zbrodniami II wojny światowej. Bez względu na definicje to obciążenie jest nieusuwalne.

Nie oznacza to jednak, że mówienie o faszyzmie jest uprawnione dopiero, gdy zdarzy się najpotworniejsze. Faszyzmu nie opisujmy w kategoriach „jest – nie ma”. Przyjmijmy, że to przede wszystkim proces, faszyzm kroczący. I tak rozumiem temat debaty, skoro teza, której mam bronić brzmi: IDZIE FASZYZM.

Mówmy o faszyzmie jako sposobie zdobywania władzy. Władzy dążącej do państwa totalitarnego, wodzowskiego, nacjonalistycznego, korporacyjnego, antydemokratycznego, populistycznego. Nie zasłaniajmy się tym, że w nazwie partii Hitlera nie występuje przymiotnik „faszystowski”. Zamiast relatywizować sprawę i bagatelizować zjawisko, przyjrzyjmy się choćby pobieżnie co towarzyszyło pochodowi faszyzmu w Niemczech lat 1930-tych, zanim osiągnął jedno z najtragiczniejszych swoich stadiów w historii. I zapytajmy czy ten obraz coś nam przypomina.

• Wykreowanie INNEGO/OBCEGO, by wskazać go jako wroga i wywołać w społeczeństwie poczucie zagrożenia, skierować na niego gniew i urazę. Dla Hitlera to byli Żydzi, a także homoseksualiści, chorzy psychicznie, niepełnosprawni. Współcześnie ten katalog daje się dowolnie rozszerzać, ale obecność INNEGO nie okazała się niezbędna, wystarczy go nazwać – dlatego możliwy jest antysemityzm bez Żydów, a antyuchodźczość bez uchodźców.

– Kult narodu, a w jego służbie: język podziału ugruntowujący przekonanie o szczególnej roli i znaczeniu narodu, polityka historyczna, gloryfikująca przeszłość i mitologizująca historię;

– Kult patriarchalnej rodziny i roli kobiety – matki przysparzającej narodowi obywateli.

– Teorie spiskowe, kłamstwo, negowanie i deprecjonowanie nauki i kultury niepasujących do kreowanych mitów.

– Deklarowany antykomunizm i antylewicowość.

Te mechanizmy, działając jednocześnie, tworzą i wzmacniają podziały oraz kształtują społeczeństwo podatne na hasła autorytarnego przywództwa, społeczeństwo niepragnące wolności.

Konkurs

im. J. j. Lipskiego

Monitoring

Nienawistne komentarze pojawiły się po oświadczeniu władz Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, które wyraziły solidarność z kardynałem Grzegorzem Rysiem. Wcześniej to on stał się celem ataków przez ...
"Pedagogika katolicka" publikuje zdjęcie kard. Grzegorza Rysia z doklejonymi pejsami i gwiazdą Dawida. "Nie ma miejsca na tak skandaliczne zachowania w nauce" - mówi wiceministra nauki. "Pedagogika...
"Haniebny, gorszący list", "juedobiskupi zdradzają Kościół", "skandaliczna herezja" - tak nacjonalistyczni katolicy komentują list Episkopatu w sprawie Żydów. Prof. Obirek: - Te reakcje pokazują, jak ...
Po raz pierwszy w historii liczba cudzoziemców przekroczyła w całym kraju 2 miliony. Tylko w Krakowie mieszka ich ok. 78 tysięcy. - Na pierwszym miejscu w stolicy Małopolski są Ukraińcy, zaraz za nimi...
Po raz kolejny to sądy, wymiar sprawiedliwości, który przecież jest targany różnymi kryzysami, był w stanie wprowadzić ważną zmianę - ocenił w TVN24 adwokat Paweł Knut, który skomentował wyrok Naczeln...
Skandal z Grzegorzem Braunem na posiedzeniu komisji spraw zagranicznych w Parlamencie Europejskim. Przewodniczący Konfederacji Korony Polskiej wygłosił ostre, antysemickie wypowiedzi. Odnosząc się do ...
Mamy do czynienia z agresją, hejtem, a momentami wręcz z dającą się fizycznie wyczuć nienawiścią - mówi "Wyborczej" prezydent Łodzi. I daje mocne cytaty. Wszystkie o niej. 8 marca Daniel czaruje na...
Nagranie obejrzały setki tysięcy osób. "Oto Polska właśnie" - komentują. Łódzka szkoła: "Odcinamy się od takich zachowań". - Moim celem nie było robienie burzy w szklance wody, ale słowa, które padają...
Uniewinnienie pięciorga aktywistów zaangażowanych w pomoc migrantom na granicy z Białorusią jest już prawomocne. Byli oni oskarżeni o ułatwianie niezgodnego z prawem pobytu w Polsce. Prokuratura cofnę...