Zmiany przewidujące kary także za nawoływanie do nienawiści ze względu na niepełnosprawność, wiek płeć i orientację seksualną są niezgodne z Konstytucją – orzekł Trybunał Konstytucyjny. W wersji wstępnej projektu katalog był rozszerzony o tożsamość płciową, ale w trakcie prac ją usunięto.

Prezydent – wówczas Andrzej Duda – skierował wniosek do Trybunału wiosną br. Samo MS zmiany w przepisach uzasadniało tym, że mają ułatwić ściganie przestępstw motywowanych np. homofobią.  Na konieczność zmian zwracali uwagę wielokrotnie prawnicy. Wskazywali, że bez noweli – pokrzywdzeni dalej będą zdani sami na siebie, bo zniewaga czy naruszenie nietykalności cielesnej ścigane są z oskarżenia prywatnego. Próbowano się czasem posiłkować innymi przepisami kodeksu karnego, np. art. 256, mówiącym o publicznym propagowaniu „faszystowskiego lub innego totalitarnego ustroju państwa”, a także „nawoływaniu do nienawiści na tle różnic narodowościowych, etnicznych, rasowych, wyznaniowych albo ze względu na bezwyznaniowość”. Inna ścieżka to wykorzystywanie art. 255 k.k., dotyczącego publicznego nawoływania do popełnienia przestępstwa lub pochwalania jego popełnienia. Zdarzały się wyroki uznające niektóre wypowiedzi za wypełniające znamiona tego przestępstwa (np. nawołujące do eksterminacji osób nieheteronormatywnych). Sprawca najczęściej był jednak skazywany na grzywnę.

Podczas prac w Sejmie wprowadzono poprawki KO i Lewicy. Zamiast sformułowań o karaniu za przestępstwa motywowane nienawiścią „w związku z” przynależnością do chronionej kodeksem grupy wprowadziły one karanie przy atakach „z powodu” tej przynależności. Posłowie nie przychylili się do wniosku o odrzucenie zmian w całości, czego chciały PiS i Konfederacja. Nie przeszły też pozostałe poprawki m.in. Razem, by dodać do chronionego przepisami katalogu tożsamość płciową, stan zdrowia psychicznego i fizycznego, stopień sprawności i wady rozwojowe.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, katalog przesłanek przestępstw motywowanych nienawiścią obejmuje przynależność narodową, etniczną, rasową, polityczną, wyznaniową lub bezwyznaniowość. Zgodnie z nowelizacją przesłanki zostały poszerzone o niepełnosprawność, wiek, płeć lub orientację seksualną. 

Więcej w serwisie prawo.pl