Wiadomości z Otwartej Rzeczpospolitej

2026/04/16

19 kwietnia spotkajmy się przy Pomniku Szmula Zygielbojma

Na fotografii zrobionej 19 kwietnia 1945 roku widzimy Marka Edelmana na gruzowisku w jakie zostało zamienione walczące getto. To ruiny „terenu szczotkarzy”, którym dowodził, dokładniej, kamienicy przy Świętojerskiej 34, gdzie zginął Michał Klepfisz i gdzie spoczywa. Odtąd, do swojej śmierci w 2009 roku, każdego 19 kwietnia w południe Marek Edelman zjawiał się w „getcie centralnym”, terenie dowodzonym przez Mordechaja Anielewicza i miejscu wybranym wkrótce na Pomnik Bohaterów Getta, a potem już przy pomniku, skąd dzisiejszymi ulicami Zamenhofa, Dubois i Stawki, zmierzał na Umschlagplatz śladami Żydów wywożonych stąd do Treblinki, trasą ustanowioną w 1988 roku jako Trakt Pamięci Męczeństwa i Walki Żydów.

Przychodził tam prywatnie, zawsze czekał na uboczu na zakończenie oficjalnych uroczystości, bo składał swój osobisty hołd  mieszkańcom getta.

„Stoję tu samotny, stoję tu z przypadku, jak prawdopodobnie całe życie. (…) Za mną jest nicość. Nicość, w którą odeszły setki tysięcy ludzi, których odprowadzałem do wagonów. Nie mam prawa mówić w ich imieniu, bo nie wiem, czy ginęli z nienawiścią, czy katom przebaczali. (…) Ale mam obowiązek czuwać, żeby pamięć o nich nie zaginęła. Wiem, że potrzebna jest pamięć o tych kobietach, dzieciach, ludziach starych i młodych, którzy odeszli w nicość, zostali zamordowani bez sensu i bez powodu.”

W tym roku, w niedzielne południe, spotkajmy się przy Pomniku Szmula Zygielbojma. Dziś, 17 lat po śmierci Marka Edelmana, wiele osób może jeszcze pamiętać, jak licznie towarzyszyliśmy mu, gdy przemierzał Trakt Pamięci.

Otwarta Rzeczpospolita – Stowarzyszenie przeciw Antysemityzmowi i Ksenofobii

2026/04/09

List pasterski Episkopatu a nacjonalizm – oświadczenie Konferencji Ambasadorów RP

Dwudziestego drugiego marca bieżącego roku w większości polskich kościołów odczytano list pasterski Episkopatu przypominający 40. rocznicę wizyty Jana Pawła II w rzymskiej synagodze. Był to jeden z najdonioślejszych tekstów skierowanych do wiernych Kościoła katolickiego jakie pojawiły się w sferze publicznej w ostatnich miesiącach, a nawet latach. List ma charakter teologiczny, jednak jego znaczenie daleko wykracza poza wymiar kościelny czy duchowy.

By zrozumieć jego wagę, trzeba – używając języka kościelnego – umieścić go w kontekście „znaków czasu”. A czasy, zarówno w Polsce jak i w całym obszarze kiedyś nazywanym „światem zachodnim”, są niezwykle groźne. Dzisiejsze wybory i decyzje mogą mieć dalekosiężne i być może nieodwracalne skutki. Zasady prawne i fundamenty polityczne zainicjowane przez świat Zachodu, na których opierał się powojenny ład w poszczególnych krajach  i na świecie, są obecnie podważane. Toczą się wojny, które wybuchły dlatego, że owe zasady zostały złamane.

W wielu krajach dochodzi do podziałów społecznych, które już przekroczyły lub są na granicy przekroczenia norm wyznaczających cywilizowany dyskurs polityczny. Przebiegają one według wyraźnie zarysowanych linii:

2026/04/08

Międzynarodowy Dzień Społeczności Romskiej

8 kwietnia Romki i Romowie obchodzą jedno z najważniejszych dla nich świąt – Międzynarodowy Dzień Społeczności Romskiej.

Na romskiej fladze znajdują się trzy kolory: niebieski, czerwony i zielony.
Niebieski to wolność i niebo.
Czerwony to symbol nieustannego ruchu i nawiązanie do indyjskich korzeni.
Zielony to natura i życie.

Okażmy nasze wsparcie i solidarność z Romami i Romkami – największą mniejszością etniczną w Europie i jedną z czterech mniejszości etnicznych w Polsce.

2026/04/03

Na świąteczny czas

2026/04/02

29. rocznica uchwalenia Konstytucji RP

2 kwietnia 1997 roku Zgromadzenie Narodowe uchwaliło obowiązującą Konstytucję RP, przyjętą później w referendum przez obywatelki i obywateli.

W tym dniu życzymy Państwu i sobie samym, aby zapisane w Ustawie Zasadniczej wolności i prawa obywatela były zawsze przestrzegane.

__________________________

Buduj z nami Otwartą Rzeczpospolitą – przekaż 1,5% swojego podatku
KRS 0000123605
2026/03/31

Nowy raport Grupy T2S: „Różnorodność bez barier”

Co druga osoba doświadcza dyskryminacji w pracy, a większość przypadków pozostaje niewidoczna. Choć akceptacja różnorodności rośnie, stereotypy wciąż silnie wpływają na decyzje w miejscu pracy. To kluczowe wnioski z najnowszego raportu GRUPA T2S w ramach kampanii #STOPRASIZMOWIWPRACY.

Raport ujawnia m.in., że:

– dyskryminacja dotyka zarówno cudzoziemców, osoby po 50. roku życia, jak i osoby z niepełnosprawnościami.

– aż 72,5% przypadków pozostaje „niewidocznych” z powodu tzw. kultury milczenia.

– Wyniki badania nie pozostawiają wątpliwości: potrzebne są pilne, systemowe działania i realne zaangażowanie zarządów organizacji – podkreśla Renata Wozba, prezes GRUPA T2S i inicjatorka kampanii oraz członek Komisji Pracy i Polityki Migracyjnej Business Centre Club.

– Każdego roku nasze firmy zatrudniają setki pracowników z różnych krajów, co oznacza nie tylko zarządzanie różnorodnością, ale też obowiązek zdecydowanego reagowania na przypadki dyskryminacji i aktywnego przeciwdziałania nierówności. Uważnie słuchamy, obserwujemy i wyciągamy wnioski, by jak najlepiej odpowiadać na potrzeby osób pracujących w Polsce – dodaje Renata Wozba.

Publikacja pokazuje różne oblicza dyskryminacji, podkreśla wyzwania w codziennej pracy i daje konkretne rekomendacje dla pracodawców, jak budować równe, inkluzywne i bezpieczne środowisko pracy.

Stowarzyszenie Otwarta Rzeczpospolita było jedną z organizacji partnerskich projektu, a Prezes Zarządu Damian Wutke jednym z ekspertów, piszącym o warunkach skuteczności anonimowych systemów do zgłaszania rasizmu i/lub dyskryminacji.

Cały raport do pobrania

2026/03/25

List ws. skutków wygaszenia tzw. specustawy ukraińskiej

Dołączyliśmy do listu, którego autorami są Stowarzyszenie Homo Faber, Fundacja Polskie Forum Migracyjne oraz Związek Ukraińców w Polsce, a który dotyczy dramatycznej sytuacji osób uchodźczych z Ukrainy po wejściu w życie ustawy z dnia 23 stycznia 2026 roku o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy z dnia 12 marca 2022 roku o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa.

To nie jest krótki list, ani łatwy. Bo sprawa jest wielowątkowa i trudna. Warto ją w takiej całości zobaczyć.

Skutki wejścia w życie ustawy z dnia 23 stycznia 2026 roku o wygaszeniu rozwiązań to realna krzywda.

Wygaszenie pomocy sprowadza się do:

– ograniczenia dostępu do świadczeń socjalnych (w tym 800+) oraz stopniowego przejścia na ogólne zasady ubezpieczenia zdrowotnego;

– dalszego ograniczenia wsparcia w postaci pomocy mieszkaniowej (ośrodki zbiorowego zakwaterowania);

– ograniczenia wszystkich rodzajów pomocy przewidzianej dla osób obecnie przybywających z Ukrainy w celu korzystania z ochrony tymczasowej.

W praktyce skutkiem ubocznym tej zmiany jest powstawanie „luk systemowych” dla osób szczególnie wrażliwych: starszych, ciężko chorych, opiekujących się dziećmi lub osobami z niepełnosprawnościami, a także dla rodzin, które nie spełniają nowych kryteriów, ale obiektywnie nie są w stanie osiągnąć samodzielności w krótkim czasie. Zmiana ta w rzeczywistości prowadzi do powstawania licznych sytuacji bez wyjścia, w których osoby znajdują się poza jakimkolwiek systemem wsparcia – zarówno zdrowotnego, jak i socjalnego.

Poniżej przedstawiamy realne sytuacje z naszej działalności obrazujące skalę problemu.

Domagamy się pilnego podjęcia działań koordynowanych międzyresortowo z udziałem instytucji realizujących świadczenia w celu naprawy sytuacji i eliminacji krzywdzących skutków zmienionych regulacji.

2026/03/21

Międzynarodowy Dzień Walki z Dyskryminacją Rasową

Dzisiaj, 21 marca, obchodzimy Międzynarodowy Dzień Walki z Dyskryminacją Rasową.

Święto obchodzone jest w dniu w którym wydarzyła się masakra w Sharperville w 1960 – w pokojowej demonstracji przeciwko „przepisom przepustkowym” apartheidu policjanci zastrzelili 69 osób, które brały w niej udział.

Obchody mają na celu uczczenie pamięci ofiar masakry w Sharpeville i innych incydentów na tle rasistowskim oraz wzmożenie działalności społeczeństwa na rzecz eliminacji wszelkich form rasizmu, ksenofobii i dyskryminacji na świecie.

Z tej okazji przypominamy nasz spot „A zarzucasz sąsiadowi, że jest obcy?”.

___________________________________

Buduj z nami Otwartą Rzeczpospolitą – przekaż 1,5% swojego podatku
KRS 0000123605

Konkurs

im. J. j. Lipskiego

Monitoring

Policjanci zatrzymali dwóch mężczyzn podejrzewanych o rozwieszenie antyukraińskich banerów w podpoznańskich Owińskach. W nocy z soboty na niedzielę przechodnie poinformowali funkcjonariuszy o wulgarny...
Wiceminister spraw wewnętrznych i administracji Czesław Mroczek przekazał we wtorek, że służby notują wyraźny wzrost przestępstw z nienawiści. W rozmowie z TVP Info mówił o&nb...
Prokurator generalny Waldemar Żurek przekazał wniosek przewodniczącej Parlamentu Europejskiego Robercie Metsoli o wyrażenie zgody na zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie europosła Grzegorza Brauna -...
Na początku lipca bieżącego roku doszło do zatrzymania 44-letniego Krzysztofa B. Mężczyzna odpowie za szereg przestępstw, w tym ataki motywowane nienawiścią na tle narodowościowym. Funkcjonariusze ...
— Skończy się niedługo, będziecie wy… na Ukrainę. Wiem, gdzie mieszkasz — straszył dziewczynkę z Ukrainy mężczyzna w autobusie w Bielsku-Białej. Tożsamość agresora została ustalona w poniedziałkowe pr...
"Sąsiedzi - Preludium", dokument Jacka Międlara, prawomocnie skazanego za nawoływanie do nienawiści, zadebiutował na Amazon Prime i znajduje się obecnie wśród najpopularniejszych tytułów platformy. W...
Przypadek zniszczonej galerii "Las Rąk", która pomaga ukraińskim i białoruskim uchodźcom oraz bezdomnym, pokazuje, jak łatwo mowa nienawiści przeradza się w prawdziwą przemoc. — Prawie nie śpię, ledwo...
Zarzuty dotyczące pomówienia o prowadzenie działalności "mieszającej strukturę etniczną" usłyszeli dwaj mężczyźni, którzy usiłowali "przeprowadzić kontrolę" w firmie należącej do obywatelki Ukrainy w ...
Mimo upływu trzech tygodni policjantom nie udało się ustalić sprawców, którzy umieścili na murze przy ul. Seminaryjskiej w Kielcach wulgarne napisy nawołujące do przemocy wobec Ukraińców i imigrantów....