„Haniebny, gorszący list”, „juedobiskupi zdradzają Kościół”, „skandaliczna herezja” – tak nacjonalistyczni katolicy komentują list Episkopatu w sprawie Żydów. Prof. Obirek: – Te reakcje pokazują, jak rozległe są antysemickie nastroje wśród części katolików i jak wielkie są zaniedbania duszpasterskie.

List Konferencji Episkopatu Polski z okazji 40. rocznicy wizyty Jana Pawła II w rzymskiej Synagodze Większej miał być odczytany w niedzielę 22 marca we wszystkich kościołach w Polsce. Nie wszyscy duchowni zastosowali się do nakazu biskupów. Wśród części katolików nacjonalistów pojawiły się głosy, że list jest gorszący i haniebny. – Ten list zawiera całą masę różnych dwuznaczności, błędów, przeinaczeń i staje się miażdżącym ciosem zadanym w samo serce polskiego katolicyzmu – ogłosił Paweł Lisicki, redaktor naczelny „Do Rzeczy”.  

List Konferencji Episkopatu Polski koncentruje się na przypomnieniu więzi łączącej chrześcijan i Żydów. Biskupi podkreślają, że relacja ta wyrasta ze wspólnego dziedzictwa biblijnego i historii zbawienia, a judaizm jest ważnym punktem odniesienia dla chrześcijaństwa. Wskazują, że właściwe rozumienie tej więzi powinno prowadzić do szacunku i dialogu, a nie do uprzedzeń.

W dokumencie wybrzmiewa jednoznaczna ocena antysemityzmu jako postawy sprzecznej z wiarą chrześcijańską. Mówiąc o ewangelicznym nauczaniu, biskupi komentują: „Słowo nie mówi tu jedynie o nienawiści. Mówi o 'braku miłości’, a więc także o obojętności, bierności, braku zainteresowania, znieczulicy. Jednym z takich śmiertelnych deficytów miłości, był (i niestety ciągle jeszcze pozostaje) ANTYSEMITYZM”.

Istotnym elementem listu jest odniesienie do historii. Biskupi przyznają, że w dziejach chrześcijaństwa pojawiały się postawy i interpretacje, które mogły sprzyjać wrogości wobec Żydów. Ten fragment ma charakter rachunku sumienia i wpisuje się w szerszy nurt refleksji Kościoła nad własną odpowiedzialnością za klimat, w którym antysemityzm mógł się rozwijać.

Jednocześnie dokument podkreśla, że współczesne nauczanie Kościoła odrzuca antysemickie postawy i wzywa do budowania relacji opartych na wzajemnym zrozumieniu. Biskupi akcentują znaczenie dialogu chrześcijańsko-żydowskiego oraz potrzebę pogłębiania świadomości wspólnych korzeni religijnych.

Episkopat apeluje o odrzucenie uprzedzeń, pielęgnowanie postawy szacunku wobec Żydów i reagowanie na przejawy antysemityzmu. Podkreśla, że jest to nie tylko kwestia społeczna, ale przede wszystkim moralny obowiązek wynikający z wiary chrześcijańskiej.

Biskupi wzywają również w liście do odwiedzenia synagog: „W wielu miejscowościach – nieraz tuż obok nas, czasem nieco dalej – znajdują się ocalałe z wojennej zawieruchy synagogi. W większości z nich nie rozbrzmiewa już dziś głos radosnej szabatowej modlitwy. Są jednak i takie, które tętnią religijnym życiem. Podążając śladem św. Jana Pawła II, odwiedźmy 13 kwietnia synagogę. Wspomnijmy mężczyzn i kobiety, których modlitwami przez wieki nasiąkały mury bożnic. A tam, gdzie jest to możliwe, spotkajmy się z żydowskimi siostrami i braćmi”.

Więcej w Gazecie Wyborczej