Ważniejsze interwencje „Otwartej Rzeczpospolitej” w 2008 roku
Styczeń:
Augustów
Wydarzenie: Na cmentarzu żydowskim w Augustowie zdewastowano nagrobki poprzez namalowanie na nich swastyk. Zdarzenie miało miejsce pod koniec grudnia 2007, jednak do połowy stycznia władze miasta nie podjęły żadnych działań.
Forma interwencji: 16.01.08 List do burmistrza Augustowa z prośbą o informację na temat działań władz miasta w celu usunięcia swastyk i zapobieganiu pojawianiu się tego rodzaju incydentów w przyszłości. List wysłany do wiadomości Zespołu ds. Monitorowania Rasizmu i Ksenofobii MSWiA.
Odpowiedź: 1) List od burmistrza informujący o tym, że nagrobki, główny pomnik, tablica pamiątkowa i ogrodzenie stanowią własność prywatną, i że mimo to w 2000r. na prośbę właściciela ówczesne władze zgodziły się na dokonywanie ewentualnych napraw w przypadku uszkodzeń grobów i remont taki wykonały we wrześniu 2007. W tym wypadku również oczyszczono macewy z napisów i swastyk.
Brak informacji o działaniach służących zabezpieczeniu tego miejsca i innych o podobnym charakterze przed kolejną dewastacją. Usunięcia dewastacji podjęto się dopiero po publikacji w Gazecie Wyborczej – Białystok artykułu na temat stanu cmentarza w dniu 15.01.08.na skutek interwencji czytelnika.
2) Odpowiedź z 28.02.08 z departamentu kontroli skarg i wniosków MSWiA z informacją o uzyskanych wyjaśnieniach od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku na temat działań Powiatowej Komendy Policji w Augustowie (umorzeniu postępowania przygotowawczego i stałym nadzorowaniu terenu cmentarza). Komenda Wojewódzka z kolei uczestniczy w programach profilaktycznych skierowanych do szkół we współpracy z samorządem, organizacjami pozarządowymi i studentami. Zajęcia prowadzone przez funkcjonariuszy policji dotyczą m.in. aktów wandalizmu wynikających z uprzedzeń narodowościowych.
Warszawa
Wydarzenie: 10 stycznia OR otrzymuje niepodpisany e-mail z załączonym zaproszeniem na „I Otwartą Dyskusję nad bieżącymi problemami w relacjach i stosunkach polsko-żydowskich” organizowaną w dniu 13 stycznia przez Leszka Bubla i Bolesława Sznicera w gmachu Muzeum Niepodległości.
Forma interwencji: List do dyrektora Muzeum, w którym wyrażamy przekonanie, iż instytucja publiczna, a szczególnie muzeum mające status Narodowej Instytucji Kultury, nie powinna udostępniać swych pomieszczeń na spotkania organizowane przez osoby wygłaszające poglądy mające w świetle Kodeksu Karnego charakter czynu przestępczego oraz prosimy o wyjaśnienie okoliczności organizacji spotkania. List wysłany do wiadomości Zespołu ds. Monitorowania Rasizmu i Ksenofobii MSWiA oraz do Marszałka Województwa Mazowieckiego.
Odpowiedź: List od dyrektora Muzeum Niepodległości wyjaśniający, że Muzeum nie było ani organizatorem ani inicjatorem spotkania, oraz że wobec Muzeum użyto bezczelnego wybiegu zatajając prawdziwy tytuł dyskusji oraz organizatorów. O wynajem sali zwrócił się red. Krzysztof Maciąg w imieniu firmy Infopress Poland sp. z o.o. w celu zorganizowania dyskusji pt. „Co z tą Polską?” dla przedstawicieli mediów i organizacji pozarządowych. Dyrektor rozważa wystąpienie na drodze prawnej przeciw organizatorom, którzy wedle słów listu „dopuścili się niegodziwego podstępu narażając dobre imię Muzeum Niepodległości na szwank”.
Gorzów Wielkopolski
Reakcja na interwencję OR z listopada 2008, kiedy to napisaliśmy do władz Gorzowa Wielkopolskiego z apelem o podjęcie próby przynajmniej częściowego uratowania cmentarza żydowskiego przed dewastacją i monitorowanie jego stanu również w przyszłości, gdy stanie się on własnością Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich.
Odpowiedź: 1)List z dnia 07.01.08 od prezydenta Gorzowa Wielkopolskiego z informacją o prowadzeniu na cmentarzu doraźnych prac porządkowych finansowanych z budżetu miasta oraz o braku środków na konserwację tego zabytku.
2)List od wiceprzewodniczącego Rady Miasta Gorzowa, Pawła Leszczyńskiego informujący o jego interpelacji z dnia 27.02.08, w której zwraca się do prezydenta „o podjęcie niezwłocznych działań kładących kres aktom wandalizmu, których skutkiem jest profanacja gorzowskiego cmentarza żydowskiego.” Pisze także: „Jeśli słusznie szczycimy się, że jesteśmy miastem europejskim, obdarzonym m.in. Honorową Flagą Rady Europy, to uznajmy w końcu – nie tylko od święta- jej wartości za własne. To zaś wymaga stałej walki z antysemityzmem , w tym z grafitti o takiej treści.” W interpelacji prosi o podjecie współpracy z policją i Strażą Miejską (m.in. poprzez zwiększenie liczby patroli w rejonie cmentarza). Proponuje również przeniesienie na miejscowy grunt łódzkiej akcji „Kolorowa Tolerancja”.
3) Pismo z dnia 21.03.09 od wiceprzewodniczącego Rady Miasta z informujące o skutkach jego interpelacji – czyli wyasygnowaniu przez Urząd Miasta 25 tys. złotych na remont cmentarza.
Luty:
Brzeg
Wydarzenie: W Brzegu dochodzi do ataków na przedstawicieli społeczności romskiej. W artykule w Gazecie Wyborczej z dn. 01.02.08 z ust kilku mieszkańców padają wypowiedzi nawołujące do nienawiści.
np. "Hitler żył 2 lata za krótko, powinien wybić Żydów do końca, łącznie z kłamliwym śmieciem Grossem." W tym samym artykule burmistrz wyjaśnia, że ataki na Romów nie mają podłoża narodowościowego, a są zwykłymi sąsiedzkimi kłótniami.
Forma interwencji: List do burmistrza Brzegu i do komendanta policji z prośbą o informowanie o krokach podjętych w sprawie opisywanego w prasie konfliktu. W liście do burmistrza dodaliśmy również, że bagatelizowanie takich wydarzeń utwierdza sprawcę w przekonaniu o przyzwoleniu społecznym na swoje czyny. List wysłany do wiadomości Zespołu ds. Monitorowania Rasizmu i Ksenofobii MSWiA.
Odpowiedź: 1)List od burmistrza, w którym podtrzymuje swoją interpretację zdarzeń, zwracając uwagę na eskalację całej sytuacji przez media, które z jednego chuligańskiego wybryku uczyniły serię wydarzeń o podłożu narodowościowym. Poinformował natomiast o bulwersującej, jego zdaniem, audycji Radia Opole, w której do skomentowania brzeskiego incydentu zaproszono jako eksperta przedstawiciela ONR. Burmistrz wyraził swój sprzeciw na posiedzeniu Rasy Programowej Radia Opole.
2) List do policji pozostał bez odpowiedzi.
3) Pismo z departamentu skarg i wniosków MSWIA informujące o działaniach policji w Brzegu (zatrzymanie ośmiu osób podejrzanych, zwiększenie patroli w okolicach zamieszkania poszkodowanych i zabezpieczenie romskiego wesela). W liście wspomina się również o styczniowym spotkaniu w Urzędzie Miasta w Brzegu pomiędzy władzami miasta, zastępcą komendanta powiatowego policji a przedstawicielami społeczności romskiej, które zaowocowało ustaleniem comiesięcznych spotkań Romów w sali ratusza oraz zobowiązaniem do wyznaczenia spośród społeczności romskiej osoby odpowiedzialnej za mediacje.
Warszawa
Przekazanie w dniu 25 lutego Premierowi Donaldowi Tuskowi i Ministrowi Sprawiedliwości Zbigniewowi Ćiwąkalskiemu apelu Marka Edelmana o delegalizację ugrupowań: Narodowe Odrodzenie Polski i Młodzież Wszechpolska. Apel ten, opublikowany na łamach prasy, poparło kilkaset osób przesyłając listy i e-maile do OR. Poprzedni apel do rządu w 2007 roku pozostał bez odpowiedzi. Ten z 2008r. również.
Marzec:
Kraj
Wydarzenie: Jerzy Robert Nowak podróżuje po Polsce z odczytami jątrzącymi i podsycającymi nienawiść na tle narodowościowym.
Forma interwencji: Publikujemy w prasie ogólnopolskiej oraz na stronie www wezwanie samorządów, organizacji kościelnych i stowarzyszeń świeckich do sprzeciwu wobec organizacji spotkań z J.R. Nowakiem.
Kwiecień:
Olsztyn
Wydarzenie: 30 kwietnia dwaj kibice elbląskiej Polonii pobili wieczorem w olszyńskim parku lekarza nigeryjskiego pochodzenia. Pobity trafił do szpitala.
Forma interwencji: List otwarty Przewodniczącego Rady Programowej prof. Jerzego Jedlickiego do redakcji Gazety Wyborczej potępiający rasistowską agresję.
Kraj
Wydarzenie: Na łamach pisma Nigdy Więcej w artykule „Ministerstwo Kultury finansuje neofaszyzm” pojawia się informacja o wydawaniu przez Agencję Reklamową ARTE z Białej Podlaskiej kwartalnika Templum Novum z dotacji Ministerstwa Kultury.
Forma interwencji: Pismo do Ministra Kultury, Bogdana Zdrojewskiego, z próbą o wyjaśnienie kwestii sposobu przyznawania dotacji, oraz do zarządu spółki EMPiK z sugestią wycofania z dystrybucji tego czasopisma. Oba pisma wysłaliśmy do wiadomości Stowarzyszenia „Nigdy Więcej” i Zespołu ds. Monitorowania Rasizmu i Ksenofobii w MSWiA.
Odpowiedź: List od sekretarza stanu, Piotra Żuchowskiego z informacją o kryteriach oceny stosowanych przy Programie Operacyjnym „Promocja Czytelnictwa” i z zaznaczeniem, że zespół oceniający kierował się właśnie tymi obiektywnymi kryteriami. W piśmie poinformował nas ponadto, że poprzednie cztery numery pisma nie wzbudziły kontrowersji, lecz w związku z reakcją „Nigdy Więcej” i innymi głosami krytycznymi, Minister przeprowadzi kontrolę tytułów, które skorzystały z dofinansowania.
Od zarządu spółki EMPiK nie otrzymaliśmy odpowiedzi.
Łódź
Wydarzenie: Piłkarz ŁKS Dariusz Mysona biegał po boisku w koszulce z napisem „Śmierć żydzewskiej kurwie”. Piłkarz twierdzi, że po meczu jeden z kibiców zaproponował mu jej włożenie, a on nie zwrócił uwagi na napis. Zdarzenie potępił prezes klubu, zapowiadając ukaranie Mysony. Piłkarz wyraził ubolewanie.
Forma interwencji: List Poparcia Rady Programowej OR dla Rzecznika Praw Obywatelskich, Janusza Kochanowskiego za wystosowanie listu do Prezesa Związku Piłki Nożnej, Michała Listkiewicza. W swoim piśmie Rzecznik wzywaja do karania kibiców i piłkarzy dopuszczających się propagowania rasizmu.
Maj:
Warszawa
Wydarzenie: Leszek Bubel oskarżony o znieważanie osób i grup osób ze względu na ich przynależność rasową, narodowościową lub wyznaniową (art. 257 k.k.) w wydawanych przez siebie publikacjach pt. „Poznaj Żyda”.
Forma interwencji: Członkowie OR pełnią rolę obserwatorów podczas dwóch rozpraw w Sądzie Rejonowym dla Warszawy – Pragi Północ.
Czerwiec:
Kościelisko
Wydarzenie: Informacja prasowa o zaproszeniu przez Urząd Gminy Kościelisko podhalańskiego oddziału ONR do ubiegania się o unijny grant w ramach działania „Odnowa i rozwój wsi”
Forma interwencji: List do Wójta Gminy Kościelisko, w którym wyraziliśmy przekonanie, że ONR nie jest organizacją która powinna otrzymywać jakąkolwiek pomoc z funduszy publicznych. Wskazaliśmy na rozbieżności pomiędzy statutem legalnie zarejestrowanego jako stowarzyszenia podhalańskiego odłamu ONR, a jego rzeczywistymi dokonaniami (jego przywódca oskarżony jest o zorganizowanie kampanii antysemickiej przeciwko burmistrzowi Zakopanego Januszowi Majchrowi poprzez m.in. dopisywanie na jego plakatach słowa „Żyd” i malowanie na nich gwiazdy Dawida).
Odpowiedź: List od urzędnika Gminy Kościelisko z następującymi wyjaśnieniami: Informację o możliwości ubiegania się o środki unijne przekazano wszystkim organizacjom zarejestrowanym na terenie gminy. Wykluczenie jednej z nich na tym etapie z powodów światopoglądowych byłoby niedopuszczalne i niezgodne z zasadą równości wobec prawa. Urząd Gminy Kościelisko zachowuje bezstronności z racji swoich ustawowych zadań i pozwoli na wmanewrowanie się w żadne intrygi polityczne realizowane dla partykularnych interesów.
Wrzesień:
Kraj
Wydarzenie: Na swojej stronie internetowej pod adresem www.masin.blog.onet.pl były poseł Ligi Polskich Rodzin, Arnold Masin, zamieszcza komentarze szkalujące osoby narodowości niemieckiej i żydowskiej. Pisze m.in. „Polski żołnierz to bohater a nie żydowski barbarzyńca” lub „Niemieckie chamstwo w końcu dostało pstryczka w nos, należy jeszcze poprawić mocnym kopniakiem w d…”
Forma interwencji: Zawiadomienie Prokuratury Rejonowej Warszawa –Śródmieście popełnienia przestępstwa z art. 256 k.k. i 257 k.k. (początek września)
Odpowiedź: 1)Pismo do wiadomości OR od Prokuratury Rejonowej Warszawa Śródmieście o przekazaniu sprawy prokuraturze krakowskiej, ze względu na zarejestrowanie serwera onet.pl na terenie Krakowa.
2) pismo do wiadomości OR od Prokuratury w Krakowie przekazujące prowadzenie sprawy prokuraturze warszawskiej.
3) Pismo z dnia 22 grudnia od Prokuratury Rejonowej Warszawa – Śródmieście o odmowie wszczęcia dochodzenia wobec braku znamion czynu zabronionego. Wpłynęło do OR 14 grudnia.
Reakcja OR: 20 stycznia 2009 pismo OR z zażaleniem na postanowienie prokuratury.
Odpowiedź: 1) Zawiadomienie o zapoznaniu się z aktami sprawy i nie przychyleniu się do złożonego przez OR zażalenia. Akta sprawy przekazano do Sądu Rejonowego celem rozpoznania. Obecnie czekamy na ciąg dalszy.
Kraj
Wydarzenie: Na okładka pisma Angora zamieszczono rysunek przedstawiającego ortodoksyjnego Żyda kłaniającego się premierowi i prezydentowi RP i mówiącego ”Jak nie macie tych 60 milionów to możemy wam pożyczyć…”. Nad rysunkiem i tytułem tygodnika duży, wyraźni napis ”Oddajcie wszystko Żydom!”
Forma interwencji: List do redakcji wyrażający oburzenie z powodu pojawienia się rysunku, którego zamieszczenie traktujemy jako postępowanie naruszający kodeks etyki dziennikarskiej.
Odpowiedź: Brak
Październik:
Majdanek
Wydarzenie: 9-letnia dziewczynka pozuje do fotografii w piecu krematoryjnym i zamieszcza swoje zdjęcie w Internecie
Forma interwencji: List do dyrektora muzeum, w którym wyrażamy ubolewanie z powodu powyższego zajścia i zwracamy się z próbą o rozważenie zmian w zasadach poruszania się po muzeum (m.in. zrezygnowania z możliwości poruszania się bez przewodnika w przypadku osób niepełnoletnich, nawet gdy przychodzą one z opiekunem oraz bardziej dokładna weryfikacja wieku osób zwiedzających, tak aby na teren muzeum nie mogły wejść osoby poniżej 14 roku życia).
Odpowiedź: List od dyrektora muzeum, w którym pisze on m.in. sposobach informowania zwiedzających na temat graniczy 14 lat jako minimalnego dla gości muzeum, a także od organizowanych szkoleniach i seminariach dla nauczycieli, podczas których są oni proszeni o odpowiednie przygotowanie młodzieży przez wizytą w miejscu pamięci. W liście czytamy ponadto, że ze względu na olbrzymi obszar 90 ha ciężko całkowicie wykluczyć tego rodzaju zdarzenia, jednak mimo to postarano się przedsięwziąć różne środki ostrożności, m.in. zainstalowano monitoring całego obiektu.
Kraj
Wydarzenie: W audycji III Programu Polskiego Radia Wojciech Cejrowski emituje amerykańską piosenkę o „meksykańskich karaluchach” i „dezynsekcji granicy” , utwór o wyraźnym rasistowskim kontekście.
Forma interwencji: Członek OR, profesor Krzysztof Podemski, kieruje list do redakcji radia. Jego treść zamieszczamy na stronie stowarzyszenia.
Listopad:
Warszawa
Wydarzenie: 11 listopada odbywa się legalne demonstracja. Podczas marszu pada szereg haseł o wydźwięku nacjonalistycznych i ksenofobicznym, m.in. „Polska dla Polaków”. Protestujący przeciwko niej przechodnie zostają zatrzymani za udział w nielegalnym zgromadzeniu.
Forma interwencji: Protest przeciwko działaniom policji zamieszczony na naszej stronie www.
Opole
Wydarzenie: Władze Opola zakazują organizacji w Miejskim Ośrodku Kultury spotkania w formie „Żywej Biblioteki”, w którym miał wziąć udział przedstawiciel mniejszości seksualnej. Inicjatorką spotkania jest członkini OR , Marzanna Pogorzelska.
Forma interwencji: 1)Rozmowa telefoniczna z rzecznikiem prezydenta miasta.
2) Relacja z rozmowy i protest OR zamieszczony na stronie www.
3) O zdarzeniu zawiadamiamy redakcje portalu ngo.pl i pisma „Nigdy Więcej”.

