03.01.2010

16.grudnia 2009 roku odbyła się w Warszawie konferencja pod nazwą "Dać radę w Polsce", zorganizowana przez Helsińską Fundację Praw Człowieka oraz Program Pomocy Prawnej dla Uchodźców i Migrantów w ramach projektu "Migranci w Polsce - informacja i pomoc prawna", współfinansowanego z Europejskiego Funduszu na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich oraz budżetu państwa. Konferencja dotyczyła rozpatrywanej pod kątem prawnym i socjologicznym problematyki integracji cudzoziemców w naszym kraju.

W ramach konferencji odbyły się dwa posiedzenia panelowe dotyczące następujących tematów:
1. Założenia nowej ustawy o cudzoziemcach w kontekście problematyki integracji.
2.Wyzwania związane z integracją migrantów w Polsce.

Uczestników pierwszego panelu poinformowano,że w MSWiA powstała grupa międzyresortowa zbierająca propozycje zapisów nowej ustawy. Na drugim panelu, dotyczącym wyzwań związanych z integracją cudzoziemców, zwracano uwagę, że dotychczasowe działania integracyjne nie były należycie monitorowane, dlatego też nie mamy rozeznania co do ich skutków. Wątpliwości jest wiele, w tym wiele natury ogólnej. Czy cudzoziemcy niebędący uchodźcami powinni być objęci programem pomocy integracyjnej? Czy jest sens prowadzić działania prointegracyjne w stosunku do osób, co do których nie wiemy, czy pozostaną w naszym kraju? Czy wydawanie zezwoleń na pobyt należałoby uzależniać od stopnia integracji migranta w polskim społeczeństwie? W jaki sposób motywować migrantów do udziału w dobrowolnych programach integracyjnych? Jakie działania edukacyjne należy podjąć, żeby polskie społeczeństwo odchodziło od szkodliwych stereotypów na temat imigrantów? Pojawiały się także bardziej szczegółowe pytania, np. w jaki sposób sprawdzać znajomość języka i kultury polskiej przez starających się o prawo pobytu migrantów?
Albo: dlaczego obywatel polski innej narodowości nie może nadać swemu nowo narodzonemu dziecku imienia ze swego kręgu kulturowego, lecz jedynie ze spisu imion oficjalnie w Polsce zatwierdzonych?

Dwaj uchodźcy z Afryki opowiadali o niestosownym odnoszeniu się do nich przedstawicieli społeczności zamieszkującej małe polskie miasteczka i o złych doświadczeniach, jakie przyniosły ich kontakty z urzędnikami w Warszawie. Negatywne oceny pracy warszawskiego Urzędu d/s Cudzoziemców [mieszczącego się na ul.Długiej] zostały zanegowane przez kilku dyskytantów. Uczestnicząc w konferencji jako przedstawiciel Stowarzyszenia Otwarta Rzeczpospolita, zabrałam głos. Przywołałam pogląd prof. Sułka, wedle którego Polacy mają szczególną łatwość odrzucania informacji niezgodnych z własną wizją świata, a także skłonność do przypisywania sobie jedynie tych uczynków, które uważają za chwalebne. Dla wyrobienia sobie obiektywnego zdania warto więc wsłuchiwać się w opinie uchodźców, nawet jeśli nie są po naszej myśli. Wyraziłam też obawę, że niektórzy, mówiąc o integracji cudzoziemców z polskim społeczeństwem, mają na myśli asymilację - co nie jest przecież tym samym.

Każdy uczestnik konferencji otrzymał egzemplarz poradnika, wydanego w pięciu językach przez Helsinską Fundację Praw Człowieka, a będącego bardzo pożytecznym informatorem dla cudzoziemców - migrantów z krajów trzecich.

Monika Wieczyńska