Przeczytane, zobaczone « Otwarta Rzeczpospolita

Jerzy Tomaszewski o książce Marka Jana Chodakiewicza

2012/01/06

Jerzy Tomaszewski o książce Marka Jana Chodakiewicza, Żydzi i Polacy 1918-1955. Współistnienie – Zagłada – Komunizm.

David Engel O książce Marka Jana Chodakiewicza

2012/01/06

David Engel o książce Marka Jana Chodakiewicza, Po Zagładzie. Stosunki polsko-żydowskie 1944-1947 (Ąfter the Holocaust: Polish-Jewish Conflict in the Wake of World War II)

Paweł Machcewicz o książce Marka Chodakiewicza

2012/01/06

Dlaczego IPN angażuje pieniądze i autorytet instytucji publicznej w lansowanie „Po Zagładzie” Marka Chodakiewicza – książki tak jednostronnej, pełnej błędów i manipulacji?

O „Strachu” mówi Marek Edelman

2012/01/06

Z jakiego niby kontekstu Gross wyrywa przypadki zabijania Żydów? Ja nie widzę kontekstu dla morderstwa. Morderca to morderca i tyle.

Ks. Andrzej Luter o „Strachu”

2012/01/06

Przeczytałem „Strach” Jana Tomasza Grossa. Po lekturze po raz kolejny obejrzałem wstrząsającą 13-minutową etiudę filmową Andrzeja Brzozowskiego z 1963 r. „Przy torze kolejowym” na motywach opowiadania Zofii Nałkowskiej. To obraz o śmierci młodej Żydówki.

Kościół katolicki i antysemityzm w Polsce międzywojennej

2012/01/06

Mirosław Czech przedstawia książki Ronalda Modrasa, „Kościół katolicki i antysemityzm w Polsce w latach 1933-1939”, przeł. Witold Turopolski, wyd. Homini, Kraków 2004; oraz Damiana Pałki, „Kościół katolicki wobec Żydów w Polsce międzywojennej”, Zakład Wydawniczy „Nomos”, Kraków 2006. Omówienie książek przytaczamy za „Gazetą Wyborczą” z 2 lutego 2008 roku.

Jacek Dehnel o „Strachu” Jana T. Grossa

2012/01/06

Zanim sięgnąłem do książki Grossa, wielokrotnie słyszałem, że jest obrzydliwa. I owszem, jest. Jest obrzydliwa, ohydna, plugawa. Tak, jak zawsze jest i zawsze będzie (przynajmniej dopóki ludzie nie wyzbędą się ostatnich szlachetnych odruchów) każdy opis brutalnej masakry. Tak samo obrzydliwe, ohydne i plugawe były dla mnie teksty opisujące życie w hitlerowskich obozach koncentracyjnych i w stalinowskich łagrach, rzezie Polaków na Ukrainie, masową eksterminację olbrzymich rzesz ludzkich w Kambodży, czystki etniczne w byłej Jugosławii. Są to rzeczy obrzydliwe, to znaczy takie, od których chciałoby się odwrócić wzrok – tak, jak dziecko odwracając wzrok od czegoś niemiłego może sobie powiedzieć, że „tego nie ma”.

Michał Głowiński o książce „Antysemickie rysunki prasowe marca 1968”

2012/01/06

Michał Głowiński pisze o książce Agnieszki Skalskiej-Graczyk „Obraz wroga w antysemickich rysunkach prasowych marca 1968”.

„Równa szkoła – edukacja wolna od dyskryminacji. Poradnik dla nauczycielek i nauczycieli”

2012/01/06

„Równa szkoła – edukacja wolna od dyskryminacji. Poradnik dla nauczycielek i nauczycieli” to książka dla wszystkich, którzy chcą żyć w świecie partnerstwa kobiet i mężczyzn. A chcą tego i ci, którzy na sztandarach umieszczają słowo feminizm, i ci, którzy się go boją.

O filmie Polin

2012/01/06

Na początku listopada odbyła się premiera filmu Polin, wyreżyserowanego przez Jolantę Dylewską. Otwarta Rzeczpospolita wspólnie z dystrybutorem, Filmem Polskim, zorganizowała przedpremierowy pokaz dla nauczycieli. Do filmu przygotujemy propozycje lekcji.

Zamieszczamy recenzję Tadeusza Sobolewskiego z Gazety Wyborczej.

Recenzja książki „Polacy i Żydzi. Kwestia otwarta”

2012/01/06

We wstępie do polskiego wydania książki „Polacy i Żydzi. Kwestia otwarta” redaktor Zbigniew Nosowski pisze: [autorzy] starają się, by polscy czytelnicy zrozumieli ból żydowski, a czytelnicy żydowscy – uznali i zrozumieli ból polski.

Recenzja książki „Utajone miasto. Żydzi po stronie Warszawy 1940-1945″

2012/01/06

Przeżycia Żydów ocalałych w poszczególnych rejonach okupowanej przez nazistów Europy i tych, którzy spieszyli im z pomocą to do niedawna zaniedbywany obszar historii społecznej Holocaustu. Książka Gunnara S. Paulssona Secret City. The Hidden Jews of Warsaw 1940-1945, traktująca o Żydach ukrywających się w okupowanej przez Niemców Warszawie jest niewątpliwie pracą na tym polu pionierską i z dawna oczekiwaną. Niestety jednak opracowanie to, na które składają się: sprawnie przeprowadzona analiza ilościowa ucieczek z getta oraz wartościowe obserwacje autora o samym procesie utrzymywania się przy życiu, nie zawiera pogłębionych interpretacji i nie przedstawia spójnych argumentów odnoszących się do tych problemów; wszystko to obniża wartość książki.

Czy zrozumiały odwet na Żydach?

2012/01/06

Nowa książka prof. Krzysztofa Jasiewicza o postawach Żydów podczas radzieckiej okupacji to nagromadzenie antysemickich klisz zapakowanych w pseudonaukową oprawę. O książce pisze Adam Leszczyński.

Czytajcie, a znajdziecie. Zagłada i kościelny grzech zaniechania

2012/01/06

Stosunki polsko-żydowskie w czasie okupacji, współpraca z Niemcami (Polaków, jak i Żydów), powojenne rozliczenia, okupacyjne losy Żydów na prowincji, świadczona im przez Sprawiedliwych pomoc, ale też zbrodnie szmalcowników – każdy tom pisma „Zagłada Żydów. Studia i Materiały”, prezentującego dorobek Centrum Badań nad Zagładą Żydów IFiS PAN, poświęcony jest jednemu, wiodącemu tematowi – pisze Joanna Szczęsna.

Czasami trudno się bronić. Uwarunkowania postaw Żydów podczas okupacji hitlerowskiej w Polsce

2012/01/06

Autor z jednej strony zatrzymuje się przy kolejnych przystankach wiary i nadziei, które odsuwały myśl o oporze: że w getcie da się przeżyć, że naród Goethego nie jest zdolny do metodycznego unicestwienia milionów ludzi, że nie ma to dla Niemców żadnego ekonomicznego sensu, że wojna wkrótce się skończy. Z drugiej pokazuje, jak przesiedlenia, głód, przeludnienie, choroby często unicestwiały nie tylko wolę walki, ale wręcz chęć do życia – o książce Grzegorza Kołacza pisze Joanna Szczęsna.

„Mowa nienawiści a wolność słowa. Aspekty prawne i społeczne”

2012/01/06

Nakładem Wydawnictwa Wolters Kluwer ukazała się własnie książka „Mowa nienawiści a wolność słowa. Aspekty prawne i społeczne” (red. prof. Roman Wieruszewski, prof. Mirosław Wyrzykowski, dr Adam Bodnar, Aleksandra Gliszczyńska- Grabias), zawierajaca referaty przedstawione podczas konferencji zorganizowanej w listopadzie 2009 r. przez Poznańskie Centrum Praw Człowieka oraz Zakład Praw Człowieka WPiA UW. W książce stawiane jest pytanie o to, czy w demokratycznym państwie wolność słowa osoby głoszącej nienawistne, rasistowskie, ksenofobiczne, antysemickie, homofobiczne czy totalitarne poglądy i idee, powinna podlegać prawnym ograniczeniom – włączając w to sankcje karne – czy też wolność ta obejmuje także treści o najbardziej nawet skrajnym charakterze i wydźwięku? Publikacja podejmuje przede wszystkim szereg zagadnień prawnych związanych z publicznym prezentowaniem nienawistnych poglądów i postaw. Rozważaniom na tematy prawne towarzyszy refleksja nad społecznymi uwarunkowaniami funkcjonowania mowy nienawiści w dyskursie publicznym.

„Narody i narodowości. Przewodnik po lekturach”

2012/01/06

Narody i narodowości. Przewodnik po lekturach oraz druga część książki, Razem czy osobno? Przewodnik po lekturach, to opowieść o postrzeganiu Rusinów (Ukraińców), Litwinów i Białorusinów przez polską publicystykę od schyłku XVIII w. do 1918 r. w kontekście zagadnień narodowościowych. Interesuje mnie to, co – drukowane w postaci artykułów prasowych, broszur czy książek – mogło wywierać bezpośredni lub pośredni wpływ na odbiorców i kształtować ich opinie na dany temat. Ciekawi mnie, jak wówczas w naszym piśmiennictwie definiowano pojęcie „naród polski” oraz jak polskie elity reagowały na ruchy narodowe wśród Rusinów (Ukraińców), Litwinów i Białorusinów – o swojej nowej książce pisze Michał Jagiełło.

„Przeciw antysemityzmowi 1936-2009”

2012/01/06

Teksty tworzące antologię „Przeciw antysemityzmowi 1936-2009”, wydaną pod redakcją Adama Michnika, można podzielić na cztery grupy: wystąpienia publicystyczne, teksty opisujące zachowania Polaków wobec Holocaustu, który rozgrywał się na ich oczach, analizy mające na celu opisanie natury postaw antysemickich w społeczeństwie polskim, zwłaszcza po roku 1989 oraz analizy historyczne zmierzające do opisania procesu kształtowania się stereotypów antyżydowskich.

Jarosław Kurski o „Złotych żniwach”

2012/01/06

Książki jeszcze nie ma. Nikt jej niemal nie czytał, ale polskim zwyczajem już rozgorzała dyskusja. „Złote żniwa” ukażą się dopiero w lutym w wydawnictwie Znak i będzie o niej głośno. Czy dlatego, że jest dziełem wybitnym? Nie. Czy dlatego, że zawiera nieznane fakty bądź źródła? Też nie. Będzie głośna, bo jest to książka o chłopskiej zawiści, zdradzie i delatorstwie. I o zatracie moralnej wiodącej do zbrodni – pisze Jarosław Kurski.

Wojciech Tochman „Dzisiaj narysujemy śmierć”, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2010

2012/01/06

Boli. Książka Wojciecha Tochmana „Dzisiaj narysujemy śmierć” chwyta czytelnika za gardło i w żelaznym uścisku prowadzi do ostatniej strony – pisze Magdalena Grochowska.

„Kraj bez wyjścia? Migracje z Polski 1949-1989”

2012/01/06

Nowa książka Dariusza Stoli „Kraj bez wyjścia? Migracje z Polski 1949-1989” to coś znacznie więcej niż pierwsze studium migracji z kraju komunistycznego. To kawał historii społecznej PRL, pokazującej, jak bardzo był to kraj skomplikowany – czytamy w „Gazecie Wyborczej”

Jerzy Jedlicki: Zwyczajny powiat

2012/01/06

Książka, o której tu będzie mowa, jest oparta na podobnie solidnym warsztacie źródłowym, mikrograficznym, i napisana jest językiem tak spokojnym, że chwilami zdaje się on wręcz nie przystawać do dramatycznej treści relacji. Przez to jednak działa tym mocniej i tym bardziej wiarygodnie – o książce Jana Grabowskiego „Judenjagd. Polowanie na Żydów, 1942-1945. Studium pewnego powiatu” pisze prof. Jerzy Jedlicki.

Jerzy Jedlicki o książce Barbary Engelking

2012/01/06

Czy przeczytacie, czy nie, ta historia was dopadnie i już nie odpuści. Uciekaliśmy przed nią wszyscy przez 65 lat odwracając wzrok, zagadując bohaterskimi opowieściami, przecząc w zaparte albo tocząc scholastyczne spory o to, ilu Żydów może się zmieścić w jednej stodole. A teraz koniec: już nie ma się jak wymknąć. Będziemy z nią musieli żyć i radzić sobie jak kto potrafi, bo to jest nasza historia – o książce Barbary Engelking Jest taki piękny, słoneczny dzień… Losy Żydów szukających ratunku na wsi polskiej 1942-1945 pisze Jerzy Jedlicki.

Paula Sawicka o książce „I była dzielnica żydowska w Warszawie…”

2012/01/06

Ta książka jest wartościowa, bo zbiera dwie ważne, choć subiektywne opowieści o tym samym okresie. Ich autorzy, dziś uznani za klasyków gatunku, dają czytelnikowi ogląd warszawskiego getta, każdy ze swojej strony muru – o zebranych w tomie I była dzielnica żydowska w Warszawie… tekstach Marka Edelmana i Władysława Bartoszewskiego pisze Paula Sawicka.

Niedokończony film

2012/01/06

8 kwietnia wszedł na ekrany kin oraz został wydany na DVD „Niedokończony film” izraelskiej reżyserki Yael Hersonski. Film jest próbą analizy materiału propagandowego, jaki naziści nakręcili w warszawskim getcie. Ów archiwalny, czarno-biały materiał był po wojnie często wykorzystywany zarówno przez filmowców, jak i muzea jako żywa ilustracja wspomnień oraz świadectw zebranych wśród ocalałych z tragedii. Film kwestionuje naszą percepcję fotograficznego obrazu, jak również sposób, w jaki postrzegamy i rozumiemy historię. Kliknij, żeby dowiedzieć się więcej

Michał Jagiełło: Litania Adama Michnika

2012/01/06

Ta rozpisana na wiele głosów dramatyczna opowieść o polsko-żydowskich relacjach jest  w istocie polskim sporem wewnętrznym – o antologii „Przeciw antysemityzmowi” pod red. Adama Michnika pisze Michał Jagiełło.

Recenzja „Spowiedzi” Calka Perechodnika, aut. Tomasz Żukowski

2012/01/06

Oddać rzeczy Polakowi i dać się wywieźć do Treblinki – oto powinność „grzecznego” Żyda. Majątek rósł, a sumienie czyste, bo wina niemiecka. Wraz z nowym wydaniem „Spowiedzi” Calka Perechodnika wracają niemiłe pytania o postępowanie Polaków w czasie Zagłady.