Znamy laureatkę Nagrody im. Ireny Sendlerowej

2016/11/01

scale-750x750Niedawno wręczono, dziesiątą już, Nagrodę im. Ireny Sendlerowej „Za naprawianie świata”. Laureatką została Zofia Cofałka, nauczycielka z Gimnazjum nr 2 im. Jana Pawła II w Chorzowie, od lat zaangażowana w edukację globalną i działania na rzecz praw człowieka na świecie.

Członkowie kapituły podkreślili, że tym większa jest rola mądrych i wrażliwych pedagogów, którzy są gotowi zmierzyć się z tymi nowymi wyzwaniami. Lauretka nagrody, Zofia Cofałka, wyzwań się nie boi. Nauczycielka pracująca w Gimnazjum nr 2 w Chorzowie oraz  Niepublicznym Liceum dla Dorosłych w Katowicach od 17 lat działa na rzecz praw człowieka, podejmując trudne tematy w inspirujący i angażujący młodzież sposób. Wśrod problemów, które podejmuje z uczniami i uczennicami, są i sprawy mniejszości romskiej, i zagadnienie sprawiedliwego handlu, i sytuacja uchodźców, i historia Holokaustu. Współpracuje z Amnesty International, Polską Akcją Humanitarną i wieloma innymi organizacjami i instytucjami, jest nie tylko nauczycielką, ale też wolontariuszką na wielu polach, bo jak mówi, „nie można uczyć i żyć według innych reguł niż te, o których się uczy. Tylko wiarygodny nauczyciel będzie prawdziwy, a tylko prawdziwy nauczyciel będzie wzorem do naśladowania”.

Kapituła wyróżniła również 10 nauczycieli: Beatę Bierówkę, Przemysława Fabjańskiego, Hannę Jastrzębską-Gzellę, Monikę Niedźwiecką, Łukasza Połomskiego, Joannę Roszak, Mariusza Sokołowskiego, Annę Sosnę, Bożennę Sucharską i Małgorzatę Wójcik-Dudek.

Oświadczenie organizacji społeczeństwa obywatelskiego w Polsce w sprawie represji w Białorusi

2021/06/10

Jako przedstawiciele i przedstawicielki społeczeństwa obywatelskiego w Polsce protestujemy przeciwko narastającej fali prześladowań prowadzonych przez reżim Aleksandra Łukaszenki wobec społeczeństwa obywatelskiego Białorusi. Wyrażamy głęboki sprzeciw wobec wymuszenia lądowania samolotu pasażerskiego na lotnisku w Mińsku i aresztowania znajdujących się na jego pokładzie Romana Protasiewicza i Sofii Sapiegi. Czyn ten, stanowiący pogwałcenie zasad Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego, jest bezprecedensowym aktem państwowego terroru.

Od sierpnia 2020 roku, na fali represji po wyborach prezydenckich w Białorusi, uznanych przez społeczność międzynarodową za sfałszowane, aresztowano ponad trzydzieści pięć tysięcy osób uczestniczących w demokratycznych protestach lub z nimi sympatyzujących. Represje dotknęły działaczy i działaczki organizacji pozarządowych, niezależnych mediów, związków zawodowych. Zdarzały się też zatrzymania i pobicia osób postronnych, przypadkowych przechodniów.

Podziękowania dla Recenzentek i Recenzentów XXVI edycji Konkursu im. J. J. Lipskiego

2021/06/09

W okolicy 24 czerwca 2021 roku poznamy laureatów i laureatki XXVI edycji Konkursu prac magisterskich im. Jana Józefa Lipskiego.

Już teraz pragniemy podziękować recenzentkom i recenzentom, którzy podjęli się przeczytania 24 nadesłanych prac i wyłonienia spośród nich tych najlepszych. Byli to: Katarzyna Bilewska, Grażyna Borkowska, Dariusz Doliński, Grzegorz Dziemidowicz, Konstanty Gebert, Lucyna Gebert, Aleksandra Gliszczyńska – Grabias, Katarzyna Górak – Sosnowska, Agnieszka Grudzińska, Halina Grzymała – Moszczyńska, Maryla Hopfinger, Jacek Kochanowski, Jerzy Kochanowski, Rafał Koschany, Alina Kreisberg, Marcin Kula, Katarzyna Liszka, Małgorzata Łukasiewicz, Hanna Machińska, Łukasz Maciejewski, Mirosława Marody, Andrzej Mencwel, Elżbieta Mikos – Skuza, Piotr Mitzner, Łukasz Musiał, Maria Ofierska, Anna Parzonko, Krzysztof Podemski, Andrzej Polus, Lucjan Puchalski, Magdalena Rembowska – Płuciennik, Mateusz Rodak, Irena Rysińska, Marcin Szydzisz, Barbara Weigl, Roman Wieruszewski, Aleksander Wirpsza, Mirosław Wyrzykowski, Tomasz Żukowski.

Państwa praca i zaangażowanie są nieocenionym wkładem w trwanie naszego Konkursu. Serdecznie dziękujemy!

Lista prac zakwalifikowanych do II etapu XXVI edycji konkursu im. J. J. Lipskiego

2021/06/08

Poniżej prezentujemy listę nazwisk oraz tytuły prac magisterskich, które zostały zakwalifikowane do II etapu XXVI edycji konkursu im. J.J.Lipskiego. Laureatów i laureatki ogłosimy w kolejnym tygodniu!

Wszystkim serdecznie gratulujemy!

Lista prac zakwalifikowanych do II etapu – XXVI edycja

Czytelnia POLIN online: Joanna Michlic „Piętno Zagłady”

2021/06/08

Książką-bohaterką kolejnego spotkania w ramach Czytelni POLIN będzie publikacja Joanny Michlic zatytułowana „Piętno Zagłady”. Obok autorki, w dyskusji udział wezmą prof. Dariusz Stola i Bogdan Białek. Spotkanie poprowadzi Paula Sawicka. Książka ukazała się nakładem Wydawnictwa ŻIH.

– 23 czerwca (środa), 19:30

– transmisja na stronie Muzeum POLIN na Facebooku

– dyskusja w języku polskim

Publikacja składa się z esejów dr Joanny Michlic po raz pierwszy opublikowanych w języku polskim. Teksty te dotyczą doświadczenia Holokaustu żydowskich dzieci i nastolatków z Polski. Przybliżają polskiemu czytelnikowi nowe metody analizy i interpretacji świadectw młodych ocaleńców. Ukazują ważność tych świadectw, nie tylko w rekonstrukcji historycznej wojennych i powojennych losów oraz tożsamości dzieci i ich pamięci o Zagładzie, ale także w badaniach nad relacjami polsko-żydowskimi po 1939 roku, przemocą antysemicką i skomplikowaną historią Polaków ratujących Żydów.

Inauguracja sceny letniej w Muzuem Warszawskiej Pragi

2021/06/08

19.06.2021 roku o godz. 20.00 w przestrzeni Muzeum Warszawskiej Pragi (dziedziniec) odbędzie koncert BESTER QUARTET, jedynej grupy z Polski nagrywającej dla legendarnej wytwórni Johna Zorna TZADIK w Nowym Jorku.
To najwyższa półka jeśli chodzi o współczesną interpretację muzyki żydowskiej. Grupa koncertowała w bardzo wielu krajach na świecie m.in. w USA, Wielkiej Brytanii, Szwajcarii, Francji , Izraelu, Szwecji, Brazylii.


Koncert inauguruje Scenę Letnią, a zarazem tegoroczny cykl Tygiel Dźwięków, przygotowany przez Andrzeja Rukowicza. W ramach wspomnianego cyklu 5 sierpnia śpiewać będzie Ola Bilińska (laureatka m.in. nagrody im. Sendlerowej, fonogramu roku) z Michałem Fetlerem i Łukaszem Owczynnikowem, a 4 września Paweł Szamburski z Hubertem Zemlerem.

Zaproszenie

Udziel wsparcia młodym absolwentom!

2021/05/24

Za miesiąc rozstrzygniemy XXVI edycję Konkursu Prac Magisterskich im. Jana Józefa Lipskiego.

Ten coroczny konkurs, w którym wyróżniani są młodzi ludzie, podejmujący w swoich pracach problemy humanistyki i wykazujący wrażliwość na kwestie społeczne, jest formą uczczenia pamięci Patrona konkursu – Jana Józefa Lipskiego.

Zwracamy się do Państwa z gorącą prośbą o zasilenie funduszu nagród konkursu. Darowizny można wpłacać na nasze konto bankowe nr 14 1020 1055 0000 9102 0146 3298 w opisie podając, że jest to darowizna na Konkurs im. J. J. Lipskiego.

Państwa wpłaty to podstawa funduszu nagród. To dzięki nim możemy co roku nagradzać autorów i autorki najlepszych prac.

Humaniści apelują: Polityku, zaufaj naukowcom!

2021/05/20

Stwórzmy wspólnotę ludzi wolnych

„Skoro zawodzi opozycja polityczna, czas pomyśleć o forum opozycyjnego myślenia jako przestrzeni otwartej dla wszystkich. Wyjdźmy z zaklętych kręgów, z wysokości wieży z kości słoniowej. Zacznijmy od rozmowy” – apeluje  pięcioro przedstawicieli nauk humanistycznych w artykule zatytułowanym przez redakcję Humaniści apelują: polityku zaufaj naukowcom!, opublikowanym w „Gazecie Wyborczej”  z 19 maja 2021 r.  Stowarzyszenie Otwarta Rzeczpospolita gorąco popiera stanowisko wyrażone w tym tekście.  Podpisujemy się pod wszystkimi sformułowanymi tam tezami oraz konkluzjami artykułu, w którego zakończeniu czytamy: „Jeśli nie chcemy tkwić w bezradności poddanych, trzeba zaangażowania i stworzenia wspólnoty ludzi wolnych. Humaniści, ludzie mediów, pióra, nauki i kultury, producenci dóbr symbolicznych są również obywatelami; mają więc obywatelskie powinności. Wolność, prawda i odpowiedzialność to triada, która wyznacza drogę. Wymaga zaangażowania. Odwaga myślenia musi prowadzić do odwagi działania. Zachęcamy polityków, by obdarzyli naukowców zaufaniem”.    

Poparcie dla Apelu można wyrazić za pośrednictwem strony naszademokracja.pl

Walne Zebranie 2021

2021/05/20

15 maja 2021 roku odbyło się Walne Zebranie Sprawozdawczo – Wyborcze Członkiń i Członków Otwartej Rzeczpospolitej.

W wyniku głosowania do Zarządu zostali wybrani: Magdalena Czyż, Marek Gumkowski, Jan Herczyński, Katarzyna Kuczyńska – Koschany, Piotr Jakub Piotrowski, Krzysztof Podemski, Irena Wóycicka oraz Damian Wutke. Na zebraniu w dniu 18 maja 2021 roku, Zarząd ukonstytuował się następująco:

Prezes – Marek Gumkowski

Wiceprezeski – Magdalena Czyż, Irena Wóycicka

Skarbnik – Jan Herczyński

Sekretarz – Damian Wutke

Członkowie – Katarzyna Kuczyńska – Koschany, Piotr Jakub Piotrowski, Krzysztof Podemski


Do Komisji Rewizyjnej zostali wybrani dotychczasowi członkowie – Antoni Sułek, Natalia Woroszylska oraz Ludwika Wujec.

Do Rady Programowej wybrano Dariusza Stolę.

Zaproszenie na wykład Pauli Sawickiej

2021/05/17

Stowarzyszenie im. Jana Karskiego zaprasza na wykład Pauli Sawickiej Bund jako ruch społeczny kształtujący społeczeństwo obywatelskie.

Bund – Powszechny Żydowski Związek Robotniczy, to lewicowa, antysyjonistyczna partia żydowska działająca od 18977 roku. Jak jej działania wpłynęła na kształtowanie społeczeństwa obywatelskiego?

Paula Sawicka: z wykształcenia psycholog, była nauczycielka akademicka; w latach 70. i 80. związana z opozycją demokratyczną, w latach 90. zaangażowana w odbudowę społeczeństwa obywatelskiego w Polsce. Przyjaciółka i opiekunka Marka Edelmana, pracowała przy wydaniu jego wspomnień „I była miłość w getcie”. W latach 2004-2014 prezeska zarządu Stowarzyszenia Otwarta Rzeczpospolita. Wspólnie z Krzysztofem Burnetką opublikowała również zbiór tekstów Marka Edelmana „Prosto się mówi, jak się wie”.

Spotkanie odbędzie się online, za pośrednictwem serwisu YouTube, 26 maja 2021 roku o godz. 17:00.

Jubileusz Henryka Lipszyca

2021/05/17

Henryk Lipszyc kończy dzisiaj 80 lat!

Wybitny japonista, tłumacz, wykładowca i dyplomata. W Otwartej Rzeczpospolitej od samego początku, członek naszej Rady Programowej.

Kilka dni temu został laureatem nagrody miesięcznika „Literatura na Świecie” w kategorii proza – za przekład z japońskiego „Zapisków dla zabicia czasu” Kenkō (wyd. Karakter).

Drogiemu Jubilatowi składamy najlepsze życzenia i serdeczne gratulacje!

Międzynarodowy Dzień Przeciw Homofobii, Transfobii i Bifobii

2021/05/17

17 maja 1990 roku Światowa Organizacja Zdrowia usunęła homoseksualizm z Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób. Na pamiątkę tego wydarzenia obchodzimy dzisiaj Międzynarodowy Dzień Przeciw Homofobii, Transfobii i Bifobii.

Jest to kolejna okazja, aby głośno przypomnieć, że prawa osób LGBT to prawa człowieka, o które nadal trzeba walczyć.

Helena Datner o fałszowaniu historii za państwowe pieniądze

2021/05/07

„Od dawna obserwuję to, co się dzieje w kraju z pompowaniem narracji historycznej. To się nie zaczęło w 2015 r., to też nie zaczęło się za rządów PO i PSL, to było zawsze, to tkwi w kulturze. Teraz co najwyżej można mówić o zmianie ilościowej. Wcześniej nie było tych milionów wydawanych na instytucje wspierające polską narrację historyczną w kontekście Zagłady. Nie było Reduty Dobrego Imienia, Instytutu Pileckiego, nie było innych instytucji, ale za to była akcja IPN, której celem było znalezienie jak największej liczby Sprawiedliwych. To, o czym mówię, nie jest żadnym odkryciem, sporo badaczy z różnych dyscyplin naukowych ma co do tego jasność” – mówi w wywiadzie dla Dziennika Gazety Prawnej dr Helena Datner – historyczka, socjolożka, działaczka społeczności żydowskiej, członkini Rady Programowej Stowarzyszenia Otwarta Rzeczpospolita.

I dalej: „W dziedzinie badań nad historią Żydów, a w szczególności w badaniach Zagłady, państwo polskie od zawsze jest zainteresowane jedną sprawą: Sprawiedliwymi. To wyraźnie widać już od 1946 r., a od Marca’68 szczególnie. Od tego czasu narracja o Sprawiedliwych jako podstawowym, najważniejszym, de facto jedynym dyskursem polskim o zagładzie Żydów, została doskonale rozwinięta, obudowana sankcjami, wpuszczona w przestrzeń społeczną jako ta jedyna dopuszczalna. To, co w tej chwili widzimy, jest szczególnie przerażające, bo za państwowe pieniądze historia jest zwyczajnie fałszowana. Jest to narracja, z której wynika, że Polacy – wszyscy Polacy – pomagali. Tak, kultura polska produkuje i wyrzuca takie zbawcze dla narodu polskiego narracje”.

Cały wywiad w Gazecie Prawnej

Żegnamy Andrzeja Osękę

2021/05/03

Ze smutkiem żegnamy

zmarłego 1 maja 2021 roku

Andrzeja Osękę

współzałożyciela Stowarzyszenia Otwarta Rzeczpospolita,

członka jego Rady Programowej, 

obrońcę ideałów humanizmu i demokracji. 

Przyjaciele z Otwartej Rzeczpospolitej

Stowarzyszenia przeciw Antysemityzmowi i Ksenofobii

Pogrzeb odbędzie się 14 maja 2021 roku na Cmentarzu Wojskowym w Warszawie.

Początek uroczystości o godz. 12.00 w Domu Przedpogrzebowym.

Pierwsza Prezes SN odrzuca petycję ws. próby ograniczenia dostępu do informacji publicznej

2021/04/29

W marcu 2021 roku, razem z ponad 60 organizacjami społecznymi, podpisaliśmy petycję do Pierwszej Prezes Sądu Najwyższego o wycofanie wniosku do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie niektórych przepisów związanych z informacją publiczną. Petycję wsparło prawie 10 tysięcy obywateli/ek.

Pierwsza Prezes Sądu Najwyższego odrzuciła petycję. To jasny sygnał, że instytucja władzy nie chce, żeby ktoś patrzył na ręce urzędnikom i politykom.

Więcej informacji na stronie Sieci Obywatelskiej WATCHDOG

Polecamy projekt naruszenia.pl

2021/04/28

Strona Naruszenia.pl to projekt, który zrodził się w odpowiedzi na potrzeby wynikające z unijnej Dyrektywy o ochronie sygnalistów, która wchodzi w życie w grudniu 2021.

Autorami i pomysłodawcami projektu są: Adwokat Paweł Osiński – ekspert z zakresu prawa gospodarczego, przestępczości gospodarczej, compliance, autor oraz prelegent szkoleń z zakresu etyki biznesu, prewencji naruszeń oraz ochrony sygnalistów, oraz zespół projektowy Animativ Software House, specjalizujący się w dziedzinie projektowania i tworzenia aplikacji internetowych i mobilnych wykorzystujących nowoczesne technologie, realizujących potrzeby biznesowe i organizacyjne klientów.

Korwin-Mikke ukarany naganą za wpisy w internecie

2021/04/23

Poseł Konfederacji Janusz Korwin-Mikke został ukarany naganą przez sejmową komisję etyki za dwa wpisy na Twitterze – poinformowała posłanka komisji Monika Falej (Lewica). W jednym z internetowych wpisów, którymi zajmowała się komisja, polityk Konfederacji pisał o „obowiązku domagania się kamieniowania homosiów”.

W zamieszczonym na Twitterze komentarzu Korwin-Mikke napisał: „Po co mieszać do tego chrześcijaństwo? Olbrzymia większość ludzi, nawet osobistych wrogów Pana Boga, uważa to za coś obrzydliwego – i tyle. U siebie w domu każdy może robić co chce. Natomiast chrześcijanie (i żydzi, islamiści!) mają obowiązek domagać się kamienowania homosiów”.

O ukaranie Korwin-Mikkego za te słowa wniosły posłanki Koalicji Obywatelskiej Monika Rosa i Urszula Zielińska oraz Stowarzyszenie przeciw Antysemityzmowi i Ksenofobii Otwarta Rzeczpospolita.

Skarga na wypowiedź radnej Olecka J. Anuszkiewicz

2021/04/22

„Z oburzeniem i niedowierzaniem przyjęliśmy informację na temat wypowiedzi Janiny Anuszkiewicz – Przewodniczącej Komisji Zdrowia, która została upubliczniona w artkule Gazety Olsztyńskiej z dnia 21 kwietnia 2021 roku.

Według relacji Gazety radna Anuszkiewicz podczas komisji mówiła m. in. W Warszawie są wybudowane osiedla i stoją puste, niezasiedlone. Czekają na Żydów. Wymordują nas, a później przejmą. Żydzi do tej pory nie uznali Jezusa, oni są narodem wybranym i czekają na przyjście Mesjasza. Wiadomo, jakie mają pochodzenie Bill Gates i ci inni. Wszystko robią, żeby to oni zapanowali nad światem, tak jak Hitler robił, żeby rasa aryjska zapanowała nad światem. Mówię to w bardzo telegraficznym skrócie, ale też mówią o tym naukowcy, wielcy ludzie. Proszę tego nie protokołować, to tak między nami.

Buduj z nami Otwartą Rzeczpospolitą

2021/04/20

➡ Do 30 kwietnia można składać zeznanie podatkowe za rok 2020. To czas, w którym można wesprzeć wybraną przez siebie organizację społeczną, przekazując jej 1 % swojego podatku

➡ Buduj z nami Otwartą Rzeczpospolitą – społeczeństwo wolne od uprzedzeń, szanujące drugiego człowieka i upominające się o jego godność

➡ Nasz numer KRS: 0000123605

➡ Więcej informacji po kliknięciu w link

IV Niezależne Obchody Rocznicy Powstania w Getcie Warszawskim

2021/04/20

Nasza pamięć musi trwać pomimo trudności dzisiejszych czasów. W tym roku po raz kolejny nie mogliśmy zebrać się tłumnie, aby razem przejść spod Pomnika Bohaterów Getta na Umschlagplatz, po drodze zatrzymując się przy tablicy Szmula Zygielbojma i przy bunkrze Anielewicza. Wciąż jednak pamiętam o wybuchu powstania w warszawskim getcie. Pamiętamy o tym, co się tu zdarzyło. Pamiętamy o tych, którzy walczyli. Pamiętamy o tych, którzy zginęli. Pamiętamy o tych, którzy i które tę pamięć podtrzymywali: Marek Edelman, Symcha Rotem Rathajzer ps. „Kazik”, Jacek Kuroń, Zofia Kuratowska, Anka Kowalska, Lechosław Goździk, Mirosław Sawicki, Noemi Korsan, Chawka Raban, Julia Hartwig, Henryk Wujec, Wiktor Drukier, Marek Czekalski i wielu innych.

Dla wszystkich, dla których pamięć o powstaniu w getcie jest ważna, przygotowaliśmy premierowe materiały. Udostępniliśmy je w ramach IV Niezależnych Obchodów Rocznicy Powstania w Getcie Warszawskim.

Spotkanie z Paulą Sawicką wokół książki „I była miłość w getcie”

2021/04/19

Spotkanie z Paulą Sawicką wokół książki „I była miłość w getcie” na podstawie wspomnień Marka Edelmana z udziałem Andrzeja Seweryna

Prowadzenie Anna Wacławik-Orpik, Radio TOK FM

Organizatorem spotkania jest Fundacja Bente Kahan

Oświadczenie organizacji społecznych w sprawie przejęcia urzędu Rzecznika Praw Obywatelskich przez większość sejmową

2021/04/16

Jako przedstawiciele organizacji społecznych sprzeciwiamy się wrogiemu przejęciu urzędu Rzecznika Praw Obywatelskich przez rządzącą większość parlamentarną. Nie akceptujemy de facto rozstrzygania o naszych prawach i wolnościach przez politycznie zależny trybunał Julii Przyłębskiej, lekceważenia w jego pracach podstawowych zasad rzetelnego procesu, w tym kwestii niezależności i bezstronności sędziów.

Przyjęty wczoraj przez trybunał pogląd stanowi kolejny przykład zawłaszczania państwa przez partię władzy, podkopywania fundamentów demokracji i obchodzenia przepisów Konstytucji w myśl zasady: po nas choćby potop.

Oświadczenie w sprawie przejęcia urzędu Rzecznika Praw Obywatelskich przez większość sejmową podpisało 121 polskich organizacji społecznych, w tym Stowarzyszenie Otwarta Rzeczpospolita.

Całość oświadczenia

IV Niezależne Obchody Rocznicy Powstania w Getcie Warszawskim

2021/04/12

Nasza pamięć musi trwać pomimo trudności dzisiejszych czasów. W tym roku po raz kolejny nie możemy zebrać się fizycznie, ale wciąż możemy kultywować pamięć o wybuchu powstania w warszawskim getcie. Pamiętać o tym, co się tu zdarzyło. Pamiętać o tych, którzy walczyli. Pamiętać o tych, którzy zginęli. Pamiętać o tych, którzy i które tę pamięć podtrzymywali: Marek Edelman, Symcha Rotem Rathajzer ps. „Kazik”, Jacek Kuroń, Zofia Kuratowska, Anka Kowalska, Lechosław Goździk, Mirosław Sawicki, Noemi Korsan, Chawka Raban, Julia Hartwig, Henryk Wujec, Wiktor Drukier, Marek Czekalski i wielu innych.

Dla nas, jak dla Marka Edelmana, obchody rocznicy powstania w warszawskim getcie są sprawą pamięci. Nie chcemy brać udziału w oficjalnych obchodach, zawłaszczanych przez polityków, w obchodach przeżartych pustą, narodową celebrą. Wierzymy, że pamięć powinna być dobrem wspólnym, wytwarzanym oddolnie.

Co planujemy w tym roku?

Najlepsze życzenia

2021/04/01

Kobiety protestowały przeciw faszyzmowi na trasie Marszu Niepodległości. SN uniewinnił je po kasacji RPO

2021/03/27

– Celem kobiet protestujących na Marszu Niepodległości w 2017 r. było wzbudzenie w społeczeństwie kategorycznego sprzeciwu wobec symboli i haseł propagujących niebywale szkodliwą i niedemokratyczną ideologię

– Tak uznał Sąd Najwyższy, uniewinniając na wniosek RPO dwie kobiety, które w 2017 r. usiadły w proteście na trasie marszu. Ciążył na nich wyrok za „przeszkadzanie” temu zgromadzeniu

– SN podkreślił, że kilka kobiet nie mogło zakłócić zgromadzenia kilkudziesięciu tysięcy osób

Więcej na stronie Biura Rzecznika Praw Obywatelskich

Petycja do Pierwszej Prezes Sądu Najwyższego w sprawie jej wniosku do Trybunału Konstytucyjnego

2021/03/24

62 organizacje społeczne podpisały się pod petycją do Pierwszej Prezes Sądu Najwyższego w sprawie wycofania jej wniosku do Trybunału Konstytucyjnego. Wniosek dotyczy zbadania zgodności z Konstytucją niektórych przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jeśli Trybunał Konstytucyjny uzna wymienione przepisy ustawy za niekonstytucyjne, w praktyce – prawdopodobnie – nie dowiemy się o tym, o czym władza nie zechce nas poinformować.

Z całą mocą chcemy podkreślić, że wniosek Małgorzaty Manowskiej do Trybunału Konstytucyjnego pozbawia wszelkich złudzeń. Nie zostawi nam nawet prawa do informacji. I chociaż podobne próby bez efektu podejmowało wcześniej dwoje poprzedników sędzi Manowskiej, to działo się to w czasach, gdy system ochrony naszych [obywatelek i obywateli] praw, choć niedoskonały, działał.

Treść petycji

Międzynarodowy Dzień Walki z Dyskryminacją Rasową

2021/03/21

Dzisiaj Międzynarodowy Dzień Walki z Dyskryminacją Rasową.

To dzień pamięci ofiar masakry w Sharpeville i innych incydentów na tle rasistowskim oraz próba wzmożenia wysiłków społeczeństwa na rzecz eliminacji wszelkich form rasizmu, ksenofobii i dyskryminacji na świecie.

Paula Sawicka – Nienawiść nasza powszechna

2021/03/12

Paula Sawicka, Przewodnicząca Rady Programowej Otwartej Rzeczpospolitej, pisze w tekście „Nienawiść nasza powszechna” w dzisiejszej Gazecie Wyborczej m.in:

Od dawna trenujemy nienawiść na osobach LGBTQ, uchodźcach, Romach, Żydach, kobietach upominających się o równe traktowanie, Ukraińcach, Afrykanach, Azjatach. W państwie stawiającym na piedestale rodzinę i macierzyństwo – nawet na matkach karmiących piersią w miejscu publicznym. Listę można wydłużać.

A od ludzi, którzy powinni być świadomi zła przez nienawiść wyrządzanego, wymagam, żeby o tym odpowiedzialnie pamiętali, zanim wybiorą formę wyrażania oburzenia i krytyki. Zwłaszcza że w ten sposób przyłączają się do tych, którzy świadomie i chętnie, dla własnej korzyści, sterują łatwo wzbudzaną nienawiścią – przeciwko lekarzom, sędziom, nauczycielom, politycznym adwersarzom. Na początku było słowo, głosi Ewangelia wg św. Jana.

Dziś słowem nienawistnym raczą nas przedstawiciele władzy, nierzadko mający się za „oświetlonych światłem Ewangelii”. O osobach LGBTQ mówią, że „nie są równi ludziom normalnym”, nazywają je „wirusem gorszym od koronawirusa”, o ikonie opozycji z czasów PRL, że „w pierdlu za komuny podobało mu się pewnie pod prysznicem”. Ale już wcześniej słyszeliśmy o „dorzynaniu watahy”, „najgorszym sorcie Polaków”, „kanaliach” i „mordach zdradzieckich”. A przecież za nienawistnym słowem podąża nienawistny czyn. Zaledwie dwa lata temu powodowany nienawiścią nożownik zamordował prezydenta Gdańska. Zaś nagłówki wczorajszych gazet donoszą: „Partnerzy szli ulicą, trzymając się za ręce, jeden dostał nożem w plecy”.

Chcę żyć w społeczeństwie solidarnym, zauważającym i wspierającym swoich słabszych członków, w którym odruch ich chronienia będzie powszechnym standardem codziennego życia, w którym nie będzie przyzwolenia na nienawiść. Tymczasem jest nawet przeciwnie, wystarczy kogoś wskazać, by sprowokować atak.

List w sprawie procesu gdańskiego

2021/03/09

Za zgodą sygnatariuszy i adresatów publikujemy poniższy list

Szanowni Panowie

Konrad Korzeniowski, Rafał R. Suszek i Michał Wojcieszczuk

Pozostając w przekonaniu, że Sądy Rzeczpospolitej są  i pozostaną niezawisłe, wyrażamy jednak swe zaniepokojenie samym faktem postawienia Panom zarzutów.  Obalenie przez Panów pomnika osoby, której ujawnione postępowanie zasługuje na moralne potępienie  powinno  zostać uznane za czyn obywatelski. Poparcie tego czynu przez liczne rzesze obywateli oraz sformalizowanie usunięcia owego pomnika przez władze Gdańska potwierdza też nasze głębokie  przekonanie, że Panów działalność była działalnością pro publico bono.

Z wyrazami szacunku,

Iwo Białynick-Birula

Andrzej Celiński

Marta Cieplak

Marek Cieplak

Joanna Jurewicz

Perła Kacman

Jerzy KIjowski

Magdalena Załuska-Kotur

Jacek Jassem

Paula Sawicka

Łukasz A. Turski

Recenzja książki „Pod presją”

2021/03/08

Przemysław Wiszniewski – członek Stowarzyszenia przeciw Antysemityzmowi i Ksenofobii Otwarta Rzeczpospolita pisze o książce Pod presją dr hab. Tomasza Żukowskiego (Wydawnictwo Wielka Litera).

Jestem świeżo po lekturze książki Tomasza Żukowskiego „Pod presją”, z podtytułem „Co mówią o Zagładzie ci, którym odbieramy głos”. Serdecznie wszystkim ją polecam, choć wiem, że z przyczyn drobiazgowo tam opisanych napotkam opór, jeśli nie agresywny, to bierny. Książka bowiem demaskuje podwaliny naszej polskiej kultury jako kłamliwe i wyrastające na powszechnie akceptowanej zmowie milczenia.

Kwestie, które winny być od lat w centrum publicznego dyskursu za sprawą takich mechanizmów obronnych, jak represja, stłumienie, zaprzeczanie czy projekcja znajdują się wciąż na marginesie zdarzeń, a nawet tkwią ukryte pod ich powierzchnią, by nie wyzwalać tak dojmujących przeżyć i afektów, jak strach, wstyd lub poczucie winy.

Mimo problematyki Zagłady, która ze swojej istoty jest niewyobrażalną tragedią w dziejach ludzkości, zbiór esejów Żukowskiego czyta się wspaniale, a to za sprawą erudycji autora, jego warsztatu krytyczno-literackiego i pretekstów, którymi są poszczególne dzieła literackie, wszystkim nam lepiej lub gorzej znane, dające świadectwo tamtych wydarzeń. Tomasz Żukowski z niesłychaną precyzją i skrupulatnością odkrywa przed czytelnikiem to, co w tych wierszach i opowiadaniach zostało ukryte pod powierzchnią znaczeń. Innymi słowy, co można w nich odnaleźć pomiędzy wierszami.

Europejski Dzień Pamięci o Sprawiedliwych

2021/03/06

Dziś, w rocznicę śmierci Mosze Bejskiego -twórcy Ogrodów Sprawiedliwych w Jerozolimie i definicji Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata, obchodzimy Europejski Dzień Pamięci o Sprawiedliwych.

Hasło tegorocznych obchodów Europejskiego Dnia Pamięci o Sprawiedliwych to #iostoconiGiusti#JestemZeSprawiedliwymi.

Dom Spotkań z Historią, który koordynuje Warszawski Ogród Sprawiedliwych, dołączył do kampanii Gariwo – Foresta dei Giusti oraz Ogrodów Sprawiedliwych z całego świata, aby przypomnieć o osobach występujących w obronie godności człowieka w czasach wojen oraz zbrodni w XX i XXI wieku.

Warszawski Ogród Sprawiedliwych reprezentują Adam Daniel Rotfeld oraz Maja Komorowska z Komitetu Ogrodu Sprawiedliwych, a także Prezydent m.st. Warszawy Rafał Trzaskowski.

Więcej informacji na stronie sprawiedliwi.dsh.waw.pl

Lista prac magisterskich zakwalifikowanych do XXVI edycji Konkursu im. Jana Józefa Lipskiego

2021/03/01

Zgodnie z regulaminem XXVI edycji Konkursu im. Jana Józefa Lipskiego publikujemy listę prac magisterskich zakwalifikowanych do dalszego etapu.

Wszystkim uczestnikom serdecznie gratulujemy i życzymy powodzenia!

Lista prac zakwalifikowanych do XXVI edycji Konkursu

Język rewolucji – książka o protestach zainicjowanych jesienią 2020 roku

2021/02/25

Protesty, jakie wybuchły po ogłoszonym 22 października 2020 roku orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego Julii Przyłębskiej, wprowadzającym zakaz aborcji ze względu na ciężkie uszkodzenia płodu – oprócz największej od trzech dekad skali – wyróżnia także intensywność i bogactwo języka, w którym wyraża się sprzeciw. Wypowiedź, jaką jest polska „jesień kobiet”, bardziej niż inne protesty domaga się odczytania jako złożony i niejednoznaczny tekst kultury.

Książka „Język rewolucji” to zbiór komentarzy socjolożek i socjologów, literaturoznawczyń i literaturoznawców, badaczek i badaczy kultury współczesnej oraz artystek i artystów, którzy wzięli udział w dyskusji zorganizowanej przez Forum Idei Fundacji im. Stefana Batorego.

Publikacja do pobrania na stronie batory.org.pl

Poradnik: jak mówić i pisać o grupach mniejszościowych

2021/02/23

Gmina Wyznaniowa Żydowska w Warszawie wsparła Żydowskie Stowarzyszenie Czulent w pracy nad powstaniem Poradnika etycznego języka: jak mówić i pisać o grupach mniejszościowych. Poradnik kierowany do osób, które mają wpływa na język debaty publicznej od dzisiaj jest dostępny na stronie www.etykajezyka.pl

Publikacja przeznaczona jest dla osób zajmujących się komunikacją społeczną. W jej powstaniu brały udział wyspecjalizowane organizacje pozarządowej. Publikację poradnika patronatem objęli Rada Języka Polskiego oraz Rzecznik Praw Obywatelskich. Projekt jest inicjatywą agencji PR FleishmanHillard.

Poradnik: jak mówić i pisać o grupach mniejszościowych jest kierowany do dziennikarzy, dziennikarek, specjalistów i specjalistek ds. komunikacji, polityków, polityczek, a także innych osób wypowiadających się publicznie, które mają wpływ na język debaty publicznej.

Oświadczenie Polskiego PEN Clubu

2021/02/22

22 lutego 2021 roku

Wolności słowa i myśli – fundamentalnym prawom człowieka i obywatela – grozi dziś w Polsce de facto polityczna i ideologiczna cenzura.

Od dłuższego czasu ograniczano tę wolność metodą małych kroków, ćwicząc w cenzorskiej gotowości podatnych na presję dziennikarzy, urzędników, przedsiębiorców, działaczy czy pedagogów. Spektakularnym przykładem takiej gotowości było ostatnio odwołanie z przyczyn politycznych wystawy prac światowej sławy fotografika Chrisa Niedenthala w galerii Zespołu Szkół Plastycznych w Rzeszowie. Powróciła cenzura podmiotowa, wycinająca osoby i nazwiska – co potrafi, pokazały dzieje zniszczenia programu III Polskiego Radia, by nie wspomnieć wielu wcześniejszych przypadków. Powróciła też cenzuralna obrona propagandowego obrazu zideologizowanej rzeczywistości. Mitomania żąda monopolu autorytarnej fikcji.

W coraz częstszych postępowaniach, dochodzeniach, procesach cywilnych i karnych narzędziami ideologicznej cenzury są nieostre pojęcia obrazy uczuć religijnych i obrazy narodu polskiego. Pojęcia te i związane z nimi sankcje karne należy natychmiast usunąć z Kodeksu i z praktyki sądowej. Nie dość, że niejasne, stosowane są wybiórczo, a zarzuty na nich oparte same mają najczęściej charakter insynuacji i zniesławienia. Obecność takich artykułów w Kodeksie nakłada na prokuratorów i sędziów obowiązki propagandzistów.

W sprawie nominacji Tomasza Greniucha

2021/02/22
Tomasz Greniuch nie jest już p.o. dyrektora wrocławskiego IPN-u. Złożył rezygnację ze stanowiska. – W związku z zaistniałymi okolicznościami dotyczącymi nominacji dr. Tomasza Greniucha na stanowisko p.o. dyrektora Oddziału IPN we Wrocławiu, dalsze pełnienie przez niego tej funkcji jest niemożliwe. Dr. Tomasz Greniuch złożył na moje ręce rezygnację. Z dniem 22 lutego br. została ona przyjęta przez mnie – taki wpis pojawił się na stronie Instytutu Pamięci Narodowej. Podpisał go prezes IPN dr Jarosław Szarek.

Na początku lutego br. media obiegła informacja, potwierdzona później przez Instytut Pamięci Narodowej, o mianowaniu Tomasza Greniucha p.o. dyrektora wrocławskiej delegatury Instytutu.

Tomasz Greniuch jest znany ze swojej nacjonalistycznej przeszłości. Był uczestnikiem haniebnych demonstracji Obozu Narodowo- Radykalnego Krakowie. To właśnie m. in. na fotografiach z 2007 roku z obchodów 63. rocznicy założenia ONR widać Greniucha wykonującego gest tzw. heilowania. I nie jest to jedyny taki przypadek – dwa lata wcześniej taki sam gest wykonywał podczas tzw. wyprawy myślenickiej, którą współorganizował. Miała ona uczcić rocznicę najazdu na Myślenice, gdy podczas  ataku skrajnie prawicowych bojówek z 22 na 23 czerwca 1936 r.  palono żydowskie sklepy i bito miejscową ludność, Żydów i Polaków.

Szokujące i oburzające jest tłumaczenie p. Sławomira Bradskiego z biura prasowego Instytutu Pamięci Narodowej, który odnosząc się do udokumentowanej działalności Greniucha, mając przed sobą zdjęcia na których widać wykonywane przez niego hitlerowskie pozdrowienie, stwierdził, że „mamy w naszej instytucji [IPN] pluralizm”.

Otóż pluralizm nie oznacza przyzwolenia na propagowanie treści, które naruszają polską Konstytucję i  prawa niższego rzędu. Nie oznacza też, że dyrektorem jednego z oddziałów Instytutu Pamięci Narodowej może być człowiek, którego poglądy i zachowania, nawet jeśli pochodzą z (nieodległej) przeszłości, są policzkiem dla wszystkich tych, którzy choćby w minimalnym stopniu zdają sobie sprawę z tego, jak brutalnie Polska została doświadczona przez nacjonalistyczny i antysemicki hitlerowski reżim.

W związku z tym Stowarzyszenie Otwarta Rzeczpospolita wydała następujące oświadczenie:

9 lutego 2021 roku na stanowisko p.o. dyrektora wrocławskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej został powołany Tomasz Greniuch, członek ONR (przynajmniej do 2013 r.) i dawny szef Opolskiej Brygady Obozu Narodowo- Radykalnego zdelegalizowanej za propagowanie faszyzmu i nawoływanie do antysemityzmu, czego zabrania Konstytucja RP i art. 256 kodeksu karnego.

Ta nominacja obraża Polskie Państwo.

Protestujemy przeciwko nominacji Tomasza Greniucha na to stanowisko i żądamy jego odwołania.

W imieniu Stowarzyszenia przeciw Antysemityzmowi i Ksenofobii Otwarta Rzeczpospolita

Paula Sawicka – Przewodnicząca Rady Programowej

Marek Gumkowski – Prezes Zarządu

Oświadczenie w pdf

„Słup ze słów” – Jacek Kleyff, Jan Kleyff, Nasta Niakrasava, Jacek Podsiadło

2021/02/18

Buduj z nami Otwartą Rzeczpospolitą – przekaż 1% swojego podatku

2021/02/16

Chcesz żyć w społeczeństwie wolnym od uprzedzeń? Szanującym drugiego człowieka i walczącym o jego godność?

Przekaż swój 1% podatku!

Buduj z nami Otwartą Rzeczpospolitą!

Poniższa infografika przedstawia dwa sposoby, za pomocą których można przekazać 1 % swojego podatku na rzecz Stowarzyszenia Otwarta Rzeczpospolita. Pierwszy z nich to samodzielne wypełnienie zeznania podatkowego i wpisanie w odpowiednią rubrykę naszego numeru KRS 0000123605. Drugi sposób to skorzystanie ze strony podatki.gov.pl. Jeśli po raz pierwszy korzystamy z portalu i chcemy wesprzeć Otwartą Rzeczpospolitą musimy wpisać numer KRS 0000123605. Jeśli wspieramy ją ponownie musimy sprawdzić czy numer KRS jest poprawny. Możemy również dokonać zmiany wspieranej organizacji i zatwierdzić zmiany.

Organizacje społeczne solidarne w obronie niezależności mediów

2021/02/12

Nie ma demokracji bez wolnych mediów, niezależnych od władz politycznych i grup interesów. Nie ma demokracji bez silnego autonomicznego społeczeństwa obywatelskiego zdolnego do samoorganizacji i artykułowania społecznych potrzeb i aspiracji. To dzięki nim instytucje publiczne, organy władzy, policja, struktury gospodarcze i uczestnicy życia publicznego podlegają społecznej kontroli. Wolne i odpowiedzialne media dostarczają rzetelnych informacji, upowszechniają wiedzę, tworzą przestrzeń do wymiany opinii, prowadzenia otwartej debaty i politycznego sporu.

Niezależne media opierające się na rzetelnym, odpowiedzialnym dziennikarstwie są niezbędne w epoce masowej, zindywidualizowanej komunikacji, jaką otworzył internet. Choć każdy może mieć opinię, nie każdy ma kompetencje, by analizować coraz większe strumienie danych i zamieniać je na użyteczne informacje. Nie każdy ma zasoby i umiejętności, by prowadzić żmudne śledztwa dziennikarskie odsłaniające istotne fakty ze świata polityki i biznesu.

Przedłużamy termin nadsyłania prac do XXVI edycji Konkursu Prac Magisterskich im. Jana Józefa Lipskiego

2021/02/12

Do 1 marca 2021 roku przedłużamy termin nadsyłania prac do XXVI edycji Konkursu Prac Magisterskich im. Jana Józefa Lipskiego

Przedmiotem konkursu jest wyłonienie najlepszej pracy magisterskiej z obszaru humanistyki i nauk  społecznych dotyczącą zjawisk mających miejsce od XIX w. do współczesności, których tematyka jest bliska zainteresowaniom badawczym i aktywności społecznej Patrona konkursu; są to zwłaszcza takie dziedziny, jak: historia i teoria literatury, wiedza o współczesnej kulturze, Varsaviana, historia najnowsza, społeczeństwo i polityka, dyskryminacja i tolerancja, stereotypy – aspekty kulturowe, psychologiczne, językowe.

Prawo zgłaszania prac na konkurs mają ich promotorzy lub recenzenci oraz autorzy, jeśli uzyskają akceptację promotora lub recenzenta. Do konkursu mogą być zgłoszone prace, obronione w roku 2020, które otrzymały ocenę co najmniej dobrą.

Więcej szczegółów w konkursowej zakładce na naszej stronie

Oświadczenie w sprawie procesu wytoczonego profesorom Barbarze Engelking i Janowi Grabowskiemu

2021/02/10

Stowarzyszenie Otwarta Rzeczpospolita przed rozpoczęciem procesu wytoczonego profesorom Barbarze Engelking i Janowi Grabowskiemu wyrażało swoje zaniepokojenie i sprzeciw. Przypominaliśmy, że wolność badań naukowych jest zagwarantowana Konstytucją, a sala sądowa nie może być miejscem rozstrzygania sporów dotyczących wyników badań i ich interpretacji.

9 lutego 2021 roku zapadł wyrok, który nakazuje Autorom publikacji „Dalej jest noc. Losy Żydów w wybranych powiatach okupowanej Polski” przeprosiny skarżącej – krewnej jednej z osób, której wojenna, niejednoznaczna działalność została opisana w książce.

Treść oświadczenia pozostała bez zmian, a zebrane podpisy będą wyrazem solidarności i uznania dla pracy profesorów Barbary Engelking i Jana Grabowskiego.

List można podpisać za pośrednictwem platformy naszademokracja.pl

_____________________________________________________________________________

Stowarzyszenie przeciw Antysemityzmowi i Ksenofobii Otwarta Rzeczpospolita wyraża głębokie zaniepokojenie i sprzeciw w związku z procesem wytoczonym profesorom Barbarze Engelking i Janowi Grabowskiemu, redaktorom i współautorom pracy Dalej jest noc. Losy Żydów w wybranych powiatach okupowanej Polski.

Pozwani to uznani naukowcy, którzy w swoich pracach przybliżają wielowątkową i złożoną historię Zagłady Żydów na terenie okupowanej Polski – wydarzenia haniebne, ale także bohaterskie, jak działania Sprawiedliwych. Skarżącą jest krewna jednej z osób, której czyny z czasów wojny – na podstawie przebadanych przez naukowców źródeł – zostały opisane w książce. Nie była to działalność o jednoznacznej wymowie: z jednej strony pomoc udzielona Żydówce w ucieczce przed grożącą jej śmiercią z rąk nazistów, z drugiej – sformułowane przez świadka podejrzenia o wydanie Niemcom kilkudziesięciu ukrywających się w lesie Żydów. Autorom publikacji zarzuca się naruszenie dóbr osobistych skarżącej, naruszenie prawa do kultu pamięci o osobie zmarłej oraz wykroczenie przeciwko prawu do dumy i tożsamości narodowej.

Stowarzyszenie Otwarta Rzeczpospolita przypomina, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej gwarantuje wolność badań naukowych. W demokratycznym państwie sąd nie może być miejscem rozstrzygania sporów dotyczących wyników badań i ich interpretacji. Publikacje naukowe, będące efektem wieloletniej pracy i kwerend archiwalnych, mogą być punktem wyjścia do dyskusji i polemiki, a nie przedmiotem sporu sądowego.

Stowarzyszenie Otwarta Rzeczpospolita wyraża uznanie dla pracy profesorów Barbary Engelking i Jana Grabowskiego.

W imieniu Stowarzyszenia przeciw Antysemityzmowi i Ksenofobii Otwarta Rzeczpospolita

Paula Sawicka – Przewodnicząca Rady Programowej

Marek Gumkowski – Prezes Zarządu

Oświadczenie w pdf